Dosis brutaliteit voor 'zouteloos' Hilversum

De komst van de nieuwe, polariserende omroepen WNL en PowNed dwingt gevestigde publieke zenders tot profilering. Het geëngageerde LLink doet daar niet meer aan mee.

Opmerkelijk voor een liberaal-conservatieve omroep: WNL (voorheen Wakker Nederland) is geïnteresseerd in radiomedewerkers van ‘groene’ omroep LLink. Die verliezen volgend jaar hun baan. WNL-voorzitter Fons van Westerloo: „Waarom zou je daar niet kijken? Ze berichtten uitstekend over duurzaam ondernemen.”

Minister Plasterk (Media, PvdA) maakte gistermiddag bekend hoe het publieke omroepbestel er per 1 september 2010 uitziet. Van Westerloo, oud-directeur van RTL en SBS, was erbij. Hij mag met WNL twee uur tv en negen uur radio per week gaan maken, met een budget van 8 miljoen euro.

Dat geldt ook voor de populistische rebellen van PowNed, ontsproten uit weblog GeenStijl. Zij gaan eveneens vijf jaar als aspirant-omroep uitzenden. Voorzitter Dominique Weesie – spijkerbroek, sneakers – zegt dat de baas van de publieke omroep, Henk Hagoort, hem op het hart heeft gedrukt „om vooral brutaal te blijven en geen water bij de wijn te doen.” Voor de camera’s van Shownieuws van SBS6 zegt hij „niet te kunnen wachten om met een gestrekt been dat zouteloze Hilversum te treffen.” Toch heeft PowNed al gesprekken gevoerd met BNN en NOS om samen een dagelijks satirisch nieuwsprogramma te maken voor een jong publiek, op Nederland 3. Weesie: „Het is nog prematuur en we moeten maar zien of het er ook komt.”

De Hilversumse programmering wordt opgeschud door nieuwkomers PowNed, gericht op de jonge internetgeneratie, en WNL, dat er wil zijn voor ondernemers en ‘bezorgde’ burgers. Ze hebben een hardere en polariserende uitstraling dan het idealistische LLink, dat zich engageerde met onderwerpen als duurzaamheid en ontwikkelingssamenwerking. De nieuwkomers en de forse groei van BNN en seniorenomroep Max, die gisteren definitief werd toegelaten, veroorzaken meer profileringsdrang bij de grote ledenomroepen. Veel omroepen willen zich komend tv-seizoen onderscheiden met journalistiek, debat en actualiteiten. Zo heeft MAX-voorzitter Jan Slagter gesprekken gevoerd met Charles Groenhuijsen en Karel van der Graaf voor een debatprogramma voor zijn senioren.

Volgens Van Westerloo is met de nieuwkomers het draagvlak van het publieke bestel verruimd. „Het imago van de publieke omroep is nu te eenzijdig”, zegt hij. „Henk Hagoort riep niet zomaar dat de actualiteitenrubrieken drie keer de Volkskrant zijn.” WNL wil graag een journalistiek ochtendprogramma maken, en zendtijd vullen in Eenvandaag of Netwerk.

LLink schreef gisteren geschiedenis. Het moest als eerste omroep het bestel verlaten. Volgens Plasterk heeft LLink de afgelopen jaren niet bewezen programma’s te maken die er nog niet zijn. „Vooral de ambitie om met internet het publiek te betrekken bij nieuwe thema’s kwam niet uit de verf.” Hij wees er ook op dat de omroep veel organisatorische problemen kende, en in geldnood kwam door slecht management.

LLinkmedewerkers reageerden teleurgesteld. Ze voelen zich „geslachtofferd”. Directeur Carlien de Ruyter van de omroep, die 153.000 leden telt, zegt dat „het besluit onzorgvuldig tot stand is gekomen” en dringt aan op onafhankelijk onderzoek. Op vele fronten hebben we verbeteringen aangebracht, zegt ze, „maar geen adviescommissie heeft daarnaar of naar ons nieuwe beleidsplan gevraagd. We zijn afgerekend om wat er is misgegaan, om een daad te stellen.” Plasterk zegt dat bij de erkenning van een aspirant-omroep alleen het verleden telt. „Een herkansing geeft de Mediawet niet.”

PowNed en WNL, beide voortkomen uit het Telegraafconcern, krijgen van Plasterk vijf jaar om te bewijzen dat zij waarde toevoegen aan het bestel. PowNed onderscheidt zich volgens hem door „interactie met het publiek en een dwarse, eigentijdse instelling.” WNL heeft volgens de minister „voldoende afstand” genomen van dagblad De Telegraaf. ‘WNL is binnen!’ kopte het dagblad vandaag in vette letters op de voorpagina.

Ook de TROS krijgt een nieuwe uitzendlicentie. ‘De grootste familie van Nederland’ kreeg een rode kaart van het Commissariaat voor de Media, omdat de omroep „de dubieuze kampioen is in het overtreden van sponsor- en reclameregels.” Plasterk geeft een herkansing „omdat de TROS zwart op wit beterschap heeft beloofd.” Zo neemt de omroep een juridisch adviseur in dienst die toeziet op naleving van de Mediawet.