Tweede Kamer stemt in met eenvoudiger Successiewet

Belastingen op erfenissen gaan omlaag en de regels worden eenvoudiger. Om dat te financieren worden in het buitenland gestalde familievermogens aangepakt door de fiscus.

De VVD en de SP stemden tegen en belastingvluchtelingen zullen niet gelukkig zijn omdat ze voor de financiering moeten opdraaien. Maar staatssecretaris Jan Kees de Jager (Financiën, CDA) glom gisteren van tevredenheid. Zonder problemen loodste hij de nieuwe Successiewet door de Tweede Kamer.

De belastingtarieven over erfenissen en schenkingen worden in 2010 vereenvoudigd en verlaagd, de vrijstellingen gaan omhoog. Hierdoor hoeven vanaf volgend jaar veel minder mensen successierechten te betalen.

Door de verlaging van de tarieven derft de schatkist 300 miljoen euro. De Jager denkt dit te kunnen financieren door de aanpak van belastingontwijking, opsporing van zwart spaargeld op buitenlandse rekeningen, en door legale constructies met trustvermogens in de belastingsfeer te betrekken.

Hoe verheugd De Jager zich gistermiddag ook toonde na de goedkeuring van de wet met ruime meerderheid in de Tweede Kamer, hij was verbolgen over de tegenstem van de VVD: „In 150 jaar is dit de eerste aanpassing naar fors lagere tarieven en dan stemt de VVD tegen. Het is een gotspe.”

Door de herziening van de oude Successiewet (uit 1956) komt een ingewikkeld systeem van zeven tariefschijven voor bedragen, vier tariefgroepen en uiteenlopende vrijstellingen te vervallen. Hiervoor in de plaats komen drie tariefgroepen: partners en kinderen, kleinkinderen, en overigen. Tot deze ‘overige verkrijgers’ worden alle verdere familieleden en niet-verwanten gerekend.

De vrijstellingen worden gestroomlijnd en er blijven twee tariefschijven over: voor bedragen tot 118.000 euro en voor bedragen boven 118.000 euro.

Het nieuwe tarief voor partners en kinderen wordt 10 en 20 procent, voor kleinkinderen 18 en 36 procent en voor alle overigen 30 en 40 procent, telkens berekend over de tariefschijven tot, respectievelijk boven 118.000 euro.

De vrijstelling voor partners (getrouwd, met notarieel contract of, op voorstel van D66, minimaal vijf jaar samenwonend) gaat naar 600.000 euro, voor kinderen en kleinkinderen wordt de vrijstelling opgetrokken naar 19.000 euro, voor overigen geldt een vrijstelling van 2.000 euro.

Voor zieke en gehandicapte kinderen geldt een vrijstelling van 57.000 euro. Voor schenkingen aan kinderen tussen 18 en 35 jaar komt er een eenmalige vrijstelling van 24.000 of 50.000 euro mits dit laatste bedrag gebruikt wordt voor studie of de betaling van een woning. Voor ouders die erven van een overleden kind, komt er een vrijstelling van 45.000 euro.

Deze laatste vrijstelling betreft een amendement van de coalitiepartijen. Het wordt gefinancierd door de accijns op wijn met 2,7 procent (ongeveer 3 cent per fles) te verhogen.

Onder bepaalde omstandigheden kunnen inwonende kinderen die voor behoeftige ouders zorgen, als partners aangemerkt worden. Ter financiering van dit amendement van GroenLinks gaat de accijns op shag omhoog met 2 cent per pakje.

Ook de belastingheffing bij bedrijfsopvolging wordt herzien. Het ondernemingsvermogen tot 1 miljoen euro wordt volledig vrijgesteld, voor het meerdere komt een vrijstelling van 83 procent. Dit pakt gunstig uit voor de bedrijfsopvolging bij eigenaren in het midden- en kleinbedrijf.

Het grootste deel, 210 miljoen euro, van de dekking voor de nieuwe Successiewet wil De Jager binnenhalen door de aanpak van belastingconstructies met zogenoemde ‘afzonderlijke particuliere vermogens’ (APV’s).

Voorbeelden van APV’s zijn trusts en stichtingen die zijn gevestigd op de Antillen. Ze hebben geen sociaal of cultureel doel, maar zijn opgezet als fiscale vermogensconstructies.

De Belastingdienst vermoedt dat er enige duizenden APV’s van Nederlandse belastingplichtigen op de Antillen bestaan.

Met ingang van 1 januari zullen de vermogens van deze stichtingen in de belastingheffing worden betrokken. Het vermogen van de APV zal worden belast in box 3 van de inkomstenbelasting bij de persoon die het vermogen heeft ingebracht, of, als het om een aanmerkelijk belang gaat, in box 2.

Bij overlijden van de oprichter van de APV worden zijn erfgenamen belast.

Verder verwacht De Jager dat de inkeerregeling voor mensen met verborgen spaarrekeningen in belastingparadijzen voor hogere belastingopbrengsten zal zorgen.

De nieuwe Successiewet moet voor het einde van het jaar door de Eerste Kamer worden behandeld om per 1 januari in werking te kunnen treden.