'EU-verdrag in december van kracht'

Het Verdrag van Lissabon, dat de Europese Unie slagvaardiger en democratischer moet maken, kan op 1 december in werking treden. Dat heeft EU-voorzitter Zweden gezegd.

Gisteren zette de Tsjechische president Vaclav Klaus als laatste zijn handtekening onder het nieuwe EU-verdrag. Daarmee kwam definitief een eind aan de jarenlange politieke strijd over wijzigingen in het EU-bestel. „De beslissing van Klaus markeert een belangrijke en historische stap voor iedereen in Europa”, zei de Britse premier Gordon Brown. Ook andere leiders reageerden opgelucht.

Het Verdrag van Lissabon, opvolger van de verworpen Europese Grondwet, voorziet onder meer in twee nieuwe topfuncties. Er komt een vaste voorzitter van de Europese Raad, het overleg van regeringsleiders, en een Europese minister van Buitenlandse Zaken (officieel Hoge Vertegenwoordiger).

De Zweedse premier Reinfeldt zei dat hij nu direct zal beginnen met het consulteren van zijn collega-regeringsleiders over de invulling van de vacatures. Voor het voorzitterschap van de Raad worden onder anderen de premier Balkenende en zijn Belgische collega Van Rompuy genoemd.

Tijdens een debat in de Tweede Kamer wilde Balkenende daar gisteren niet op ingaan. Hij bleef bij zijn eerdere uitlatingen geen kandidaat te zijn en niet gevraagd te zijn. „Dat zijn de twee centrale zinnen”, aldus Balkenende.

Kritiek was er al wel vanuit de VVD te horen op een eventuele benoeming van de Belg Van Rompuy. „De VVD-fractie vraagt zich af of als je Halle en Brussel-Vilvoorde niet weet te verbinden, je dat wel lukt tussen Washington, Peking en Moskou”, aldus het Kamerlid Han ten Broeke gisteren.

Voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie zei gisteren dat hij nu zijn nieuwe commissie kan formeren. Die zal door het nieuwe verdrag blijven bestaan uit 27 leden – voor elke lidstaat één. Door het nieuwe verdrag verliezen lidstaten een deel van hun veto’s en mag het Europees Parlement meebeslissen over landbouw, visserij en immigratie.

Het fiat van de Tsjechische president dwong de Britse Conservatieven gisteren tot een ommezwaai. De Tories, die fel tegen ‘Lissabon’ zijn, hadden de kiezers steeds een referendum over het verdrag beloofd. De partijtop had daarbij in het midden gelaten of ze ook een referendum wilden als het verdrag al van kracht zou zijn.

Buitenlandwoordvoerder William Hague maakte gisteren een einde aan die onduidelijkheid. „Wat er is gebeurd, betekent dat het niet langer mogelijk is een referendum over het verdrag van Lissabon te houden”, zei hij.

Peilingen geven al maanden aan dat Cameron de Britse regering zal leiden na de verkiezingen van komend voorjaar.