Bonen met spek en een speciaal liedje

Henk Angenent, winnaar van de laatste Elfstedentocht, heeft een biografie.

Bij de boekpresentatie was de manege van de schaatser even een Holland House.

Voor de zoveelste keer ziet Henk Angenent zichzelf als winnaar over de finish gaan, op de Bonkevaart in Leeuwarden, op zaterdag 4 januari 1997. Vlak voordat een filmpje met hoogtepunten uit zijn schaatscarrière wordt vertoond, heeft hij zijn jongste van drie kinderen op een bankje gezet, naast zijn echtgenote Sannah, en heeft hij een rustige plek opgezocht. Angenent leunt tegen een ongeveer vier meter hoge Hollandse molen, onder een spandoek dat de finishvlag van de Elfstedentocht moet voorstellen. Bijna tien minuten ziet hij zichzelf juichen, lachen en vooral huilen.

Bijna dertien jaar geleden schaatste de toenmalige ‘spruitjeskweker uit Woubrugge’ zich de voorpagina’s van alle kranten op. Er was al een postzegel met zijn afbeelding, en sinds maandag – daags na zijn 42ste verjaardag – is er een boek over de winnaar van de vijftiende Elfstedentocht, Henk Angenent. Een onbegrepen doordouwer. Geschreven door schaatsjournalist en pr-man van de Nederlandse schaatsbond, Huub Snoep.

Er was maandagavond een schaatssfeer – inclusief een winters buffet met bruine bonen, aardappelpuree en een speklap – gecreëerd in de manege bij de boerderij in Woubrugge, het bedrijf dat Angenent van zijn ouders overnam, kort nadat hij in de voetsporen was getreden van Evert van Benthem. Angenent, dit jaar met marathonschaatsen gestopt, heeft inmiddels flink uitgebreid. In de spruiten zit hij allang niet meer; hij houdt koeien en fokt paarden, waarvan enkele zich tijdens de boekpresentatie lieten horen. Voor en na een nummer dat zanger Syb van der Ploeg (voorheen De Kast) speciaal had geschreven en ten gehore bracht, klonk gehinnik. „Zijn karakter hield hem op de been”, zong ‘Syb’. „Hij werd bekend en een held van iedereen.” De manege van Angenent was even een Holland House.

Het boek zit vol Angenent-parafernalia, waaronder een koninklijke fax, van koningin Beatrix en prins Claus. De koninklijke familie verbleef tijdens de Elfstedentocht van 1997 in Afrika, om het zestigjarig huwelijk van prinses Juliana en prins Bernhard te vieren. Ook vroegere sportactiviteiten worden belicht. Zo was hij als kind op advies van de huisarts lid geworden van een gymvereniging, om soepel te blijven. In 1975 werd hij turnkampioen van Woubrugge. Hij ging ook in militaire dienst, bij de commando’s. „Ik vond er geen reet aan. Het enige wat ik mooi vond, was dat ik veel kon sporten.”

Zijn herinneringen aan bankier annex sportmecenas Dirk Scheringa hebben door de recente ondergang van diens imperium opeens actualiteitswaarde. Angenent reed in 1999 voor Scheringa’s Frisia-ploeg, die gepresenteerd werd in het Scheringa Museum voor Realisme in Spanbroek. Angenent vertelt hoe hij oud-wielrenner Hennie Kuiper toen graag als ploegleider wilde hebben, maar dat die een aanbieding vriendelijk naast zich neerlegde. En dat het maanden stil bleef na de ploegenpresentatie in mei. Angenent: „Ik kreeg maar geen contract. En op het moment dat ik mijn contract in handen kreeg, sloeg de inhoud nergens op. Er werd gesproken over giga-afkoopsommen en dat alle rechten voor Scheringa waren, ook als ik een volgende Elfstedentocht zou winnen. De zaak-Oscar Moens speelde toen. De toenmalige keeper van AZ had over die rechten een conflict met Scheringa en dat werd breed uitgemeten in de pers. Dat zette je aan het denken. Vooral omdat er een hoop negatieve verhalen over Scheringa de ronde deden. Ik had zoiets van, dan moet ik toch uitkijken.”

De advocaat van Angenent en DSB kwamen er toch uit; dat contract vormde volgens de man die ook successen vierde als langebaanschaatser de basis voor alle contracten die hij daarna met sponsors afsloot. Een foto in het boek van een breed lachende Scheringa, met zijn armen om Angenent en een andere marathonschaatser, herinnert aan die tijd.

Het boek geeft een treffend beeld van de maalstroom waarin een winnaar van de Elfstedentocht terechtkomt. Angenent had er geen seconde van willen missen.