Dit duel kun je nu best aan

Deze tijd lijkt niet bepaald het moment om over een salarisverhoging te beginnen.

Wie het slim speelt, kan veel bereiken. Twee experts leggen uit hoe je dat aanpakt.

Je baas komt naar je toe. Hij is tevreden, vertelt hij, en wil je graag meer moeilijke klussen toebedelen. Geen probleem, maar al die extra verantwoordelijkheden betekenen wel tien uur per week structureel overwerken. Tijd dus voor een flinke salarisopslag, vind je. Maar het is crisistijd, het bedrijf draait niet goed en je baas zit niet te wachten op een forse salariseis. Wat nu?

„Toch over beginnen”, zegt trainer salarisonderhandelingen Jack van Minden van adviesbureau Psycom in Amstelveen. Van Minden is schrijver van het boek Alles over salarisonderhandelingen. „Ook in crisistijd is er genoeg ruimte om goede afspraken te maken. Je kunt met je baas afspreken dat je salaris stijgt op het moment dat het met het bedrijf weer beter gaat. Zet dit inclusief cijfers op papier. Als de bedrijfswinst met een bepaald percentage stijgt, gaat ook het salaris met een percentage omhoog.”

Hoe pak je zo’n gesprek aan? „Bereid je baas rustig voor op salariswensen. Als je er tijdens een functioneringsgesprek over begint, ben je echt te laat”, zegt sociotherapeut Frank van Marwijk, schrijver van het boek Manipuleren op je werk. „Manipuleer. Dat klinkt misschien achterbaks, maar dat is het niet. Zie het als het beïnvloeden van anderen, zonder dat ze dat doorhebben.”

En daar komt het in tijden van schaarste juist op aan, legt Van Marwijk uit: „In crisistijd moet je een werkgever langzaam jouw kant opduwen als het gaat om een gewenste salarisverhoging. Dat doe je door er informeel regelmatig over te beginnen en door hem hints te geven in de vorm van een grapje. Als je baas je bijvoorbeeld een compliment geeft, is het handig om te zeggen: ‘Nou, dan moeten we het maar eens over mijn salaris hebben, hè?’”

Wie meer loon wil, moet er ook voor zorgen dat zijn baas positief over hem denkt. Van Marwijk: „Het is van belang dat je in de ogen van je baas onmisbaar wordt. Dat doe je door op een subtiele manier je eigen prestaties te benadrukken.” Wees daarin niet te bescheiden, legt van Marwijk uit. „Het is best handig om de rol te benadrukken die je zelf hebt gespeeld binnen een succesvol project. Je kunt ook prestaties die gewoon tot je standaardtaken horen, aan je baas presenteren alsof ze bijzonder zijn. Zoals aangeven dat je altijd alle projectvergaderingen bijwoont en goed zicht hebt op de voortgang van het werk, terwijl dat eigenlijk de gewoonste zaak van de wereld is.”

Voor wie solliciteert naar een nieuwe baan is het extra van belang om goede afspraken te maken over beloning. Hoe doe je dat? Jack van Minden: „Bereid het gesprek goed voor. Zorg dat je weet wat er voor vergelijkbare functies wordt betaald en bepaal van te voren wat jij zelf minimaal wilt verdienen. Bedenk ook wat je wensen zijn ten aanzien van secundaire arbeidsvoorwaarden en bepaal hoe je die eventueel wilt uitruilen tegen een deel van het loon. Neem je met minder salaris genoegen als daar een leaseauto of meer doorbetaalde vakantiedagen tegenover staan? Het antwoord op zo’n vraag moet je niet pas gaan verzinnen tijdens het gesprek.”

Ruim 80 procent van de werknemers in Nederland valt onder een cao. Dat betekent dus dat over salaris en secundaire arbeidsvoorwaarden collectieve afspraken zijn gemaakt en dat de ruimte voor individuele onderhandeling beperkt is. „Toch kun je ook veel bereiken als je onder een cao valt”, zegt Van Minden „Je kunt bijvoorbeeld onderhandelen over een eenmalige beloning op het moment dat je een bepaalde klus succesvol hebt afgerond. Of je kunt het hebben over je salarisschaal. Zeker bij het accepteren van een nieuwe baan is flink onderhandelen over je inschaling buitengewoon belangrijk en een goed middel om een acceptabel salaris af te spreken.”