Brussel grijpt ook in bij Britse banken

Net als ING moeten de Britse banken die staatshulp kregen onder druk van Brussel een deel van hun activiteiten afstoten. Lloyds heeft minder te lijden dan RBS.

De beide zorgenkinderen van de Britse financiële sector, Royal Bank of Scotland en Lloyds Banking Group, hebben vandaag onder druk van eurocommissaris Neelie Kroes (Mededinging) ingrijpende herstructureringsplannen aangekondigd.

Net als ING vorige week zullen beide banken een substantieel deel van hun activiteiten moeten afstoten in ruil voor goedkeuring door Brussel van de forse overheidssteun die ze het afgelopen jaar van de regering hebben ontvangen.

RBS moet beduidend meer bedrijfsonderdelen verkopen dan Lloyds, omdat ze meer steun heeft gekregen. Dat de problemen bij RBS nog altijd ernstiger zijn dan bij Lloyds blijkt ook uit het feit dat de Britse Staat de bank opnieuw een injectie van 25 miljard pond (27,5 miljard euro) moet geven, in ruil voor extra aandelen. De Staat breidt daarmee zijn belang uit tot 84 procent, al is zijn stemrecht beperkt tot 75 procent.

Minister van Financiën Alistair Darling sprak vanmorgen niettemin van „een betere deal voor de belastingbetaler”. Hij wees er op dat de overheid 282 miljard pond aan slechte leningen zal verzekeren, in plaats van 325 miljard pond, zoals eerder dit jaar nog was voorzien. RBS neemt zelf een groter deel van de verliezen op die leningen voor haar rekening. Maar de overheid zet op haar beurt nog eens 8 miljard pond opzij voor het geval ze onverwachte gaten bij oude RBS-schulden moet vullen.

Ook in Lloyds steekt de Staat ruim 5 miljard pond, door voor dat bedrag deel te nemen aan een aandelenemissie voor in totaal 13,5 miljard pond. Een teken van Lloyds’ kracht is bovendien dat het bedrijf toch niet deelneemt aan de faciliteit die door de regering was opgezet voor slechte schulden. Dit voorjaar dacht ze daar nog wel van gebruik te moeten maken. Het overheidsaandeel in Lloyds blijft zo op 43 procent staan.

Politiek gesproken is het lastig voor de regering de omvangrijke nieuwe steun aan beide banken te verdedigen in een tijd waarin veel Britten hun baan verliezen. Ook RBS maakte gisteren bekend dat het 3.700 banen schrapt. Veel Britten menen dat de regering de banken ten onrechte voortrekt boven andere sectoren van de economie. Wel heeft de regering, om de bittere pil voor het publiek wat te verzachten, bedongen dat RBS noch Lloyds bonussen in contanten zal uitbetalen aan medewerkers die meer dan 39.000 pond per jaar verdienen.

Na onderhandelingen met Londen en Brussel heeft RBS ermee ingestemd de verzekeringsdochters Direct Line, Churchill en Green Flag, plus 318 bankkantoren in Engeland en Wales af te stoten. Daardoor wordt de greep van RBS op de markt voor financiële dienstverlening aan het Britse midden- en kleinbedrijf minder groot. Tot dusver had de bank 30 procent van die sector in handen. Bovendien verkoopt de bank een onderdeel van haar zakenbank en de goedlopende grondstoffenhandel RBS Sempra.

Lloyds moet in totaal ruim 600 kantoren afstoten, onder meer door de verkoop van haar netwerk van Cheltenham & Gloucester (hypotheken) en haar Schotse consumentenactiviteiten. Ook verkoopt ze haar internetbank Intelligent Finance. Per saldo komt de bank er met minder kleerscheuren af dan RBS.

De Britse regering zal er, op aandringen van de Europese Commissie, op toezien dat financiële instellingen die al een fors marktaandeel hebben in Groot-Brittannië niet verder zullen uitbreiden door het opkopen van bedrijfsonderdelen van RBS en Lloyds. Als mogelijke kopers worden het Duitse Allianz genoemd, maar ook Franse banken als Société Générale en BNP Paribas.

Door de herstructurering, die de komende vier jaar haar beslag moet krijgen, verandert het Britse financiële landschap aanzienlijk. Volgens sommige schattingen zal in totaal zo’n 10 procent van de financiële sector van eigenaar verwisselen. Oude merken als Cheltenham & Gloucester (Lloyds) en Williams & Glyn (RBS) zullen weer onder eigen naam opduiken. Daarnaast wil de regering het winstgevende deel van de tijdens de crisis genationaliseerde hypotheekbank Northern Rock weer privatiseren.

Vooral voor RBS, de bank die nog maar een paar jaar geleden bezig leek met een opmars en die niet terugdeinsde voor de overname van ABN Amro, zijn de druiven zuur. Als alle herstructureringsoperaties achter de rug zijn, zal haar balanstotaal met zo’n 40 procent zijn geslonken in vergelijking met haar hoogtepunt.