Clinton begroet 'ongekende' concessies Israël

Nieuwsanalyse

De VS accepteren een beperkte bevriezing van de bouw in nederzettingen. Maar voor de Palestijnen is het onaanvaardbaar.

,,Ongekende concessies” heeft Israël aan de Palestijnen gedaan, zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton gisteren in Jeruzalem. Ze had gepraat met de Israëlische premier Netanyahu, en was, zo zei ze, overtuigd van diens goede bedoelingen om de nederzettingenpolitiek ,,te beteugelen”. Nu is de beurt aan de Palestijnen om toenadering te zoeken tot Israël, aldus Clinton.

Een beperkte én tijdelijke bevriezing van de bouw in nederzettingen in bezet gebied. Dat heeft de Amerikaanse regering na maanden van gependel tussen Washington en Jeruzalem als finaal aanbod gekregen van Israël. Netanyahu zei dit weekeinde dat zijn regering niet verder wil gaan. De bouw in bezet Oost-Jeruzalem zal doorgaan. Ook de aanstaande bouw van drieduizend appartementen op de Westelijke Jordaanoever wil Netanyahu niet stoppen.

Onacceptabel, zei de Palestijnse onderhandelaar Erekat. Namens de Palestijnse president Abbas zei hij dat van hervatting van onderhandelingen geen sprake kan zijn.

Voor Abbas zou acceptatie van Clintons voorstel neerkomen op politieke zelfmoord. De Amerikaans-Palestijnse comentator Ali Abunimah verwoordde het op Twitter zo: ,,Zelfs de marionet van de Amerikanen Abbas kan niet gedwongen worden de bagger te slikken die nu door de strot van de Palestijnen geduwd wordt.”

De zwalkende Amerikaanse politiek heeft Abbas’ positie steeds moeilijker gemaakt. Het optimisme onder Palestijnen na de inauguratie van president Obama, is veranderd in cynisme.

Clinton en de speciale gezant voor het Midden-Oosten, George Mitchell, zetten sinds dit voorjaar druk op Israël om de nederzettingenpolitiek stop te zetten. De bouw in bezet gebied maakt de vorming van een Palestijnse staat naast Israël, de Amerikaanse inzet, de facto onmogelijk. Oost-Jeruzalem is helemaal omsingeld door nederzettingen Clinton hekelde in maart ongekend fel de voortdurende bouw in Oost-Jeruzalem. In mei herhaalde ze dat. Washington eiste van Israël ,,stopzetting van de kolonisatie: geen nederzettingen, geen buitenposten, geen uitzonderingen verbonden met natuurlijke groei”, zei ze toen.

Netanyahu hield echter voet bij stuk. De bouw is volgens Israëlische mensenrechtenorganisaties zelfs in versneld tempo doorgegaan. Netanyahu is bereid tot een tijdelijke bevriezing. Ook herhaalt hij het jaren oude Israëlische beleid geen nieuwe nederzettingen te bouwen. De Amerikanen lijkt het aan drukmiddelen te ontbreken om meer te bereiken. Van eerdere Israëlische suggesties, zoals ontmanteling van illegale ‘buitenposten’, is niets meer vernomen.

Een en ander heeft grote gevolgen voor president Abbas. Hij boog mee met de Amerikanen, kennelijk in de hoop er iets voor terug te krijgen. Het kostte hem bijna zijn politieke leven toen hij onder Amerikaanse druk zijn steun introk voor het Gaza-rapport van rechter Goldstone. Later kwam hij daarop terug, maar onder Palestijnen is het beeld van een collaborateur zonder enig resultaat al stevig verankerd.

Ook de Amerikanen staan er na een half jaar pendeldiplomatie slechter voor nu ze zich hebben neergelegd bij de Israëlische wensen. Het is niet eenvoudig daar nog op terug te komen, al raakt de Amerikaanse wens van een Palestijnse staat verder uit het zicht.