Voldoende gretige kopers oude Chinese kunst

Sotheby’s en Christie’s veilen komende week Chinese kunst in Londen. Pronkstuk is een 18de-eeuws jade ‘drakenstempel’ van keizer Qing.

Nieuwe kunst uit China is een van de krachtigste segmenten van de kunstmarkt. Databank Artprice berekende dat tussen 2004 en 2008 de waarde van Chinese kunstwerken met gemiddeld 500 procent steeg. Stond er in 2002 nog maar één Chinees in de top honderd van eigentijdse kunstenaars, nu zijn dat er 34. Sinds vorig jaar zijn harde klappen gevallen, maar de veilingen in Hong Kong lieten dit najaar, vooral dankzij lagere vraagprijzen, al weer betere resultaten zien.

Oudere Chinese kunst is een nog groter fenomeen. De vraag daarnaar kende eigenlijk geen dip en veilingen eerder deze maand in Hong Kong lieten een enorme gretigheid bij de kopers zien. Hoogtepunt was meer dan 7,5 miljoen euro voor een troon uit de Qing-periode. Het grote belang dat in China wordt gehecht aan de eigen kunst bleek vorige week ook uit het instellen van een onderzoekscommissie die over de hele wereld speurt naar wat 150 jaar geleden door Westerse troepen is meegenomen bij de plundering van Qings Zomerpaleis.

Chen Mingjie, de directeur van het Zomerpaleis, vermoedt dat het om 1,5 miljoen voorwerpen gaat. Een heel leger onderzoekers zal naar met name Groot-Brittannië, Frankrijk, Japan en de Verenigde Staten afreizen. Het gaat slechts om inventarisatie, niet om het claimen van de kunst, verzekert Chen in een artikel in China Daily. Er gaat een tv-ploeg mee van CCTV om het onderzoek in meer dan 2.000 musea in 47 landen te filmen. Eind volgend jaar staat een expositie gepland.

Van die zelfde keizer Qing (1711-1799) is het pronkstuk afkomstig op Sotheby’s veiling van Chinese keramiek en kunst op 4 november in Londen: een stempel van jade versierd met draken. Qing kreeg het voor zijn tachtigste verjaardag. Deze keizer zette de Italiaanse jezuïet Giuseppe Castiglione aan het werk bij de uitbreiding van het oude Zomerpaleis en voor hem zijn de beelden met de symbolen van de Chinese dierenriem. Yves Saint Laurent bezat daar twee van die bij de veiling van zijn collectie begin dit jaar voor zoveel ophef zorgden in de vorm van Chinese protesten en een winnende Chinese bieder die weigerde te betalen. De beeldjes, van een rat en een konijn, liggen nog in een kluis bij Christie’s.

Sotheby’s toelichting over de historie van het keizerlijke stempel is summier: „Verworven in Parijs in de jaren zeventig”. Misschien kan het Chinese onderzoeksteam hier licht op werpen.

Het veilinghuis heeft woensdagmiddag onder de ongeveer 250 kavels ook een aantal sensueel gesneden figuurtjes van jade uit de Ming-periode, zoals een moederpoes met kitten in liefdevolle omhelzing. Klein, 7,5 centimeter, maar teder en ontroerend (schatting 4.000 tot 6.000 pond; een pond is 1,1 euro). Verder prachtig Chinees porselein voor de Portugese markt, waaronder een charmant dertien centimeter hoog achtzijdig wit-blauw vaasje op een pootje uit begin zeventiende eeuw. Het is versierd met opgelegde Cherubijnenhoofdjes en geschilderde guirlandes en voorstellingen van Petrus die Christus verloochent. De opbrengst wordt op zeker 60.000 pond geschat.

Een perfect naturalistisch liggend waterbuffeltje van grijze jade lijkt volgens Sotheby’s op bekende exemplaren uit het Zomerpaleis. Dit 25 centimeter grote beeldje wordt geschat op 300.000 tot 500.000 pond. Het is eerder in 1966 door Christie’s in New York geveild, meer is niet bekend.

Christie’s heeft een dag eerder in Londen een wat kostbaarder en ruimer aanbod van Chinese kunst. Hoogtepunt hier is een 15,5 centimeter hoge kwastenhouder van spinazie-groene jade versierd met een doorlopende voorstelling van een olifant en een optocht met geschenken voor de keizer (300.000 tot 400.000 pond). Ook Christie’s biedt een liggend buffeltje, maar dat mist de verfijning van het exemplaar van de concurrent.