Gentherapie voor longtransplantatie geeft meer lucht

Meer dan vier van de vijf longen die voor transplantatie worden uitgenomen, worden afgekeurd omdat ze te beschadigd zijn. Canadese onderzoekers hebben nu gentherapie en een nieuw bewaarsysteem voor uitgenomen longen ontwikkeld dat het mogelijk maakt om beschadigde exemplaren te ‘repareren’. De nieuwe methode vergroot niet alleen het aantal beschikbare longen, maar ook de kans dat ze na de transplantatie goed aanslaan.

De methode is uitgebreid beproefd bij varkenslongen en afgekeurde donorlongen. Eind vorig jaar is voor het eerst een patiënt met gerepareerde longen getransplanteerd. De man maakt het goed. (Science Translational Medicine, 28 oktober).

Mensen in het eindstadium van ernstige longziekten zoals cystische fibrose en emfyseem zijn aangewezen op een longtransplantatie. Er is een chronisch tekort aan orgaandonoren en van de donoren die er wel zijn, zijn de longen vaak onbruikbaar. Bijvoorbeeld doordat de donor is verongelukt, waarbij de longen zijn beschadigd. Maar ook doordat tijdens het sterfproces er ontstekingsbevorderende stoffen vrijkomen die de longen aantasten. Er ontstaan vochtophopingen die na de transplantatie de opname van zuurstof en de afgifte van CO2 belemmeren.

De ontstekingen kunnen worden onderdrukt met de lichaamseigen ontstekingsremmer interleukine-10 (IL-10). Die moet dan wel meerdere uren in hoge concentraties in de long aanwezig zijn. Met injecties is dat niet te realiseren, maar met gentherapie wel. De onderzoekers brachten een ongevaarlijk gemaakt virus met een ingebouwd IL-10-gen in de longen. De ontstekingen en vochtophopingen in longvaten en longblaasjes namen daardoor sterk af. Het ingebrachte gen blijft zeker een maand actief. Daardoor kan IL-10 ook acute afstotingreacties dempen. De gentherapie werkt alleen als de uitgenomen longen op lichaamstemperatuur zijn. Gangbaar was om donorlongen op ijs te bewaren. Daarom ontwikkelden de onderzoekers een nieuwe bewaarmethode. Huup Dassen

Een film staat op www.youtube.com/watch?v=gXqMsraSb84).