Zimbabwe zet VN-rapporteur het land uit

De speciale VN-rapporteur voor marteling is gisteren Zimbabwe uitgezet, nadat hij een nacht was vastgehouden op het vliegveld in de hoofdstad Harare. Manfred Nowak zei na terugkeer in het Zuid-Afrikaanse Johannesburg dat hij „door geen enkele regering” ooit „zo grof” is behandeld. Nowak zei dat hij bij de mensenrechtenraad van de VN zal aandringen op nieuwe maatregelen tegen Zimbabwe.

De Oostenrijker Nowak was uitgenodigd in Zimbabwe door premier Morgan Tsvangirai. De machtsdeling van Tsvangirai en de autoritaire president Robert Mugabe is de afgelopen weken ernstig onder druk komen te staan. Tsvangirai schortte vorige week de kabinetssamenwerking op wegens aanhoudende provocaties door Mugabes medestanders.

Nowak werd woensdagavond, nadat hij de douane was gepasseerd in Harare, tegengehouden door vier luchthavenbeveiligers. Zijn paspoort werd in beslag genomen en hij en twee collega’s werden naar een viplounge gebracht waar ze de nacht moesten doorbrengen. Gisteren werden de VN-functionarissen op het vliegtuig gezet.

Tegenover verslaggevers noemde Nowak zijn uitzetting „een alarmerend signaal” voor de machtsverhoudingen in Zimbabwe, „waar de premier mij uitnodigt voor een persoonlijke ontmoeting, maar niet in een positie verkeert waarin hij mij toegang tot het land kan garanderen”.

Nowak zei dat hij zijn missie later niet alsnog zal uitvoeren. „De missie is mislukt.” Het was niet duidelijk welke maatregelen wat hem betreft tegen Zimbabwe worden genomen.

De Zimbabweaanse staatskrant The Herald schreef gisteren dat Nowak van tevoren te verstaan was gegeven dat hij zijn bezoek moest uitstellen, omdat de regering druk is met een eendaagse bijeenkomst in Zimbabwe van SADC, het overlegorgaan van landen in zuidelijk Afrika. SADC zou gisteren vergaderen. Nowak: „Mijn bezoek zou acht dagen duren. Waarom moet een achtdaags bezoek uitgesteld worden voor een eendaagse bijeenkomst?” (Reuters, BBC, AFP)