Van identiteitscrisis naar identiteitsfraude

Dan Chaon: Await Your Reply. Ballantine Books, 320 blz. € 16,65

Over het onderwerp identiteit is het goed filosoferen, maar de Amerikaanse schrijver Dan Chaon heeft daar juist weinig behoefte aan. Zijn derde boek Await Your Reply is allesbehalve wijsgerig. Bij hem leveren identiteitsvragen geen wijdlopige ideeënroman op, maar een heldere psychologische vertelling met de aardse trekken van een thriller.

Chaon is dus een schrijver die de kunst van het doseren verstaat, zowel inhoudelijk als verteltechnisch. Hij houdt weliswaar het hele boek drie verhaallijnen in de lucht, die overigens aan het eind bij elkaar komen, maar hij doet dat heel kalm door de scènes compact te houden en op gezette tijden heen en weer te springen.

Elk van de drie hoofdfiguren bevindt zich in een geestelijk niemandsland en raakt zonder veel moeite betoverd door de doortastendheid van een raadselachtig persoon in de eigen omgeving. Zo is Miles al jarenlang op zoek naar zijn broer. Die verdween als paranoïde schizofreen ooit van de aardbodem. Nachtelijke telefoontjes en brieven vol achtervolgingswaan behoren tot de weinige tekenen van leven. Ook blijkt hij in verschillende Amerikaanse staten een nieuwe identiteit te hebben opgebouwd.

Scholiere Lucy is er vandoor gegaan met haar geschiedenisleraar, in de hoop ver weg van haar deprimerende woonplaats en van haar persoonlijke historie een nieuw bestaan te beginnen. Eigenlijk kent ze haar nieuwe liefde nauwelijks. Bovendien rijdt hij een Maserati, een auto die zwaar moet drukken op een mager lerarensalaris. Maar vragen van die aard schuift ze voorlopig terzijde.

De meeste dreiging komt aanvankelijk nog van het verhaal rond de verweesde student Ryan. In de openingsscène wordt hij in allerijl door zijn vader naar het ziekenhuis gereden. Er is haast geboden: in de koelbox naast hem bevindt zich zijn afgesneden hand. Het is snel duidelijk dat het hier een afrekening betreft. Ryans vader blijkt verwikkeld in een uitvoerige creditcardzwendel, waaraan ook zijn zoon deelneemt.

De hoofdfiguren bevinden zich ieder in een identiteitscrisis en komen terecht in de identiteitsfraude. Van een afstandje bezien is dat een wat gekunsteld uitgangspunt. Maar al lezende stoort dat niet. De personages roepen in al hun krachteloze menselijkheid je medeleven op – al had Await Your Reply meer indruk gemaakt als Chaon hun iets meer reliëf had gegeven. De grootste kwaliteit van zijn roman is dat hij overtuigend de dreiging van een ongrijpbaar gevaar verbindt aan de levens van mensen die verdwaald zijn in hun eigen bestaan.