Scorebordvoetbal

Een kleine zes jaar geleden verloor AZ in eigen huis met 5-1 van Roda JC. Sommige journalisten riepen dat AZ was weggespeeld. AZ-trainer Co Adriaanse vond dat onzin. Hadden die muskieten niet gezien dat AZ een penalty had gemist? Dat zijn team het beste had gevoetbald en dat Roda op voorsprong was gekomen dankzij toevalstreffers? Adriaanse – altijd tuk op leuke woorden – bedacht ‘scorebordjournalistiek’. Schitterend woord. En in zoverre terecht dat journalisten inderdaad geneigd zijn hun visie op een wedstrijd in overeenstemming te brengen met de uitslag. De soms dominante toevalsfactor poetsen zij weg.

Juist daarom zat ik zondag met verbazing te kijken naar tv-analist Co Adriaanse. In Studio Voetbal legde hij een uitvoerig betoog op tafel: AZ had in eigen huis met 4-2 verloren van Ajax als gevolg van tactische omzettingen. Oppervlakkig beschouwd had AZ in de eerste helft beter gespeeld, Ajax in de tweede; het scoreverloop (ruststand 1-0, eindstand 2-4) zag er daarom logisch uit. Het vergde een zekere moed om te zeggen dat hier sprake was van toeval. Die moed ontbrak kennelijk op zondag 23 november 2003 bij de pers, en dat ontbrak op zondag 25 oktober 2009 een beetje bij Co Adriaanse. Ik heb de eerste tien minuten van de tweede helft nog eens teruggezien, en tot de eerste toevalstreffer van Ajax hing een score van 2-4 absoluut niet in de lucht. Ajax verweerde zich wat heftiger dan voor rust, maar verder dan een paar losse flodders op of ver naast het doel kwam de ploeg niet.

Toen loste Ajaxspeler Urby Emanuelsen een lucky shot. Hij zag dat keeper Sergio Romero verkeerd stond opgesteld en waagde een gokje met een knal van grote afstand. Eén minuut later liet AZ-verdediger Gill Swerts een simpele voorzet passeren waardoor Luis Suarez 2-1 kon maken. Vanaf dat moment lukte bij Ajax alles en bij AZ niets. Mijn idee: zonder de gelukstreffer van Emanuelson had Ajax niet gewonnen. Het verhaal van Adriaanse over de tactische omzettingen had geklopt, als Ajax vanaf de 45ste minuut superieur was geweest – niet pas vanaf de 56ste. De bedenker van het woord ‘scorebordjournalistiek’ bedacht dus een ‘scorebordanalyse’. Hij poetste het toeval weg om tot een logisch geheel te komen. Adriaanse deed wat hij zes jaar geleden de pers had verweten. Wat niet wegneemt dat journalisten eens moeten ophouden met alles naar de uitslag toe te redeneren. En voetbalteams moeten eens ophouden zich te laten sturen door het scorebord. Zonder het scorebord had AZ nog best gelijk kunnen spelen na die twee toevalstreffers van Ajax. De ploeg was er goed genoeg voor. Ik noem het ‘scorebordvoetbal’ en durf te wedden dat Adriaanse dat een leuk woord vindt.