'Mein Kampf' is een hit in Japan als mangastrip

Zowel klassieken als Marx’ ‘Het Kapitaal’ en Goethes ‘Faust’ zijn al als Japanse strip, manga, uitgegeven. Nu is er ook Hitlers ‘Mein Kampf’ in stripvorm verschenen, een controversieel succes.

Onopvallend ligt het gedachtengoed van misschien wel het meest beladen boek van de twintigste eeuw op een balie in de Kinokuniya boekwinkel in de Tokiose wijk Shinjuku: Mein Kampf van Adolf Hitler. In stripvorm (manga) nog wel, want daar zijn Japanners gek op. „Ik zal het volk naar een overwinning leiden!” barst Hitler uit in de manga, voordat de plaatjes vertellen dat hij in de gevangenis van Landsberg verdwijnt nadat hij in de Bierkellerputsch in 1923 in München de macht probeerde te grijpen.

De manga van Hitler, waarin ook diens leven wordt beschreven, is 84 jaar na publicatie van Mein Kampf in Japan onverwacht een grote hit. „Hoewel hij slecht was, had Hitler revolutionaire ideeën om zijn land te veranderen”, zegt redacteur Kosuke Maruo (32) van uitgeverij East Press, dat de manga vorig jaar november op de markt bracht. East Press is gelegen in de tweedehandsboekwinkelbuurt Jinbocho. Maruo hoopt dat mensen de manier van denken van Hitler beter zullen begrijpen.

Maruo is verantwoordelijk voor een reeks Japanse en Westerse klassiekers. Andere titels zijn Faust van Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832), De Gedaanteverwisseling van Franz Kafka (1883-1924) en King Lear van William Shakespeare (1564-1616). Tot nu toe heeft het bedrijf 47 klassiekers als manga gepubliceerd, te koop voor 580 yen (4,40 euro) per stuk. Met 60.000 verkochte exemplaren staat de uitgave van Mein Kampf op nummer vijf, achter Het Kapitaal van Karl Marx (1818-1883) en De Gebroeders Karamazov van Fjodor Dostojevski (1821-1881).

Het boekje vertelt Hitlers levensloop tot aan de publicatie van Mein Kampf in 1925. Het staat summier stil bij WO II en het leed dat toen is aangericht.

„Mannen van in de dertig kopen het vooral”, zegt Yu Koyama (29), medewerker van de Kinokuniya boekwinkel in Shinjuku. De vraag naar de manga steeg volgens Koyama sterk na felle discussie in de media. Het liberale dagblad Asahi Shinbun publiceerde afgelopen maand in zijn Japanstalige en Engelstalige edities over de controverse.

„Het gevaar is dat mensen Hitler als goed persoon zullen zien”, zegt Hirofumi Hayashi (54), hoogleraar politieke wetenschappen aan de Kanto-Gakuin Universiteit, in een telefonisch interview. Hayashi is ook directeur onderzoek van een centrum dat als doel heeft meer Japanners bewust te maken van de Japanse schuld in WO II. Volgens hem moet East Press uitleg geven, zodat lezers Mein Kampf in de juiste context kunnen plaatsen.

Hayashi verwijst naar een genre strips, zoals die van Yoshinori Kobayashi (56), die de rol van Japan tijdens WO II herzien. De strips halen oplages die lopen in de honderdduizenden. Ze ontkennen het bloedbad van Nanking en zeggen dat de bezetting van Korea door Japan goed was om het land te moderniseren.

Voor kleine uitgevershuizen zoals East Press zijn er weinig taboes. Verkoopcijfers staan voorop. Ook als het gaat om seksuele perversie gaan manga’s soms heel ver. Toch is er zelfcensuur. Nationalistische en religieus ingestelde groepen kunnen zware pressie op uitgevers uitoefenen. Ze belagen uitgevers met dreigtelefoontjes en faxen, wanneer die iets publiceren wat volgens hen niet kan. En één open zenuw heeft Japan in elk geval: de keizer en diens rol in de WO II. „Het is geen taboe, maar het zou een probleem kunnen zijn als we iets verkeerds publiceren”, zegt Maruo. „Dus zien we er vrijwillig van af.”