Maak van de klas een hel

Vampirisme onder leraren op basisscholen: het blijft een probleem. Vorige maand werd een leraar op een Zandvoortse school opnieuw aangeklaagd omdat hij in de klas sms-jes verstuurde aan zijn ‘slavinnen’. Bovendien zou hij gegrepen zijn door het vampirisme en zich op Hyves ‘Master’ en ‘Dark-Wolf Vampire’ noemen. Staat er nog eens een man voor de klas, krijg je zoiets.

Want dat de man voor de klas een uitstervende soort is, is al een tijdje bekend. Afgelopen woensdag kwam het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt (SBO) echter niet alleen met cijfers, maar ook met oplossingen om meer jongens op de pabo te houden en dus voor de klas te krijgen. De oplossing ligt niet in stoere namen, maar in tafeltennis- en tafelvoetbalspelen en de belofte dat ze niet meer zoveel hoeven te knutselen met de kinderen. ‘Het vele knutselwerk vinden ze te soft’, schreef nrc.next gisteren in een stuk over de feminisering van het onderwijs. Minder knutselen en meer tafelvoetbal voor de onderlinge verbroedering. Zal het voldoende zijn?

Had de SBO kennis genomen van Bordewijks verhaal Bint dan hadden ze daar mogelijk inspiratie uit kunnen halen voor verdergaande oplossingen. In 1934 laat Bordewijk de directeur van de school tegen De Bree, een nieuwe docent, zeggen: ‘Ik eis van ieder: tucht. Ik ben hoogst modern. De tijd is voorbij van gemoedelijkheid, van verbroedering. Dit geslacht is té bandeloos. […] Men moet teruggrijpen en snel, naar het oude systeem van macht en vrees’. Het is Bints ideaal dat de leerlingen die van school komen later in de maatschappij getypeerd worden als ‘die was van de school van Bint’. En macht en vrees wordt het. De Bree verklaart de oorlog aan een klas vol kinderen met hardgroen tandschimmel en krieloogjes zonder wit. Zwijgen of korte bevelen geven is het devies. ‘Ieder woord in de klas moet een bevel zijn. Het woord in de klas kan korter zijn. Wij misbruiken onze taal steeds roekelozer. Wij prostitueren haar. Prostitutie is zedenbederf. Aan zedenbederf gaat een volk ten onder.’ De Bree staat graag voor deze klas, met bijnaam ‘de hel’, de klas waarmee hij oorlog kan voeren.

Met het minder laten knutselen en met meer inhoud is de SBO al wel op de goede weg. Maar er moet aan meer voorwaarden voldaan worden om jongens voor de klas te krijgen. Geen kringgesprekjes over de weekenden meer op maandagmorgen, geen rondjes door de klas van iemand met nieuwe schoenen, maar stil zitten, armen over elkaar en zwijgen. Daarna hard werken, zodat we met z’n allen ooit kunnen zeggen: ‘die zijn van de SBO-voorstellen 2009’.

Toef Jaeger