Het namen noemen gaat nog even door

Niets is nog zeker over de invulling van nieuwe hoge functies in de EU. Maar tijdens de EU-top lijken de kansen voor oud-premier Tony Blair te dalen.

Europese regeringsleiders praten vandaag in Brussel over het klimaat. Maar in de wandelgangen gaan de gesprekken door over de nieuwe topfunctie in de EU waarvoor Balkenende steeds wordt genoemd als kandidaat. „Het is afschuwelijk om genoemd te worden”, zei de Zweedse premier Fredrik Reinfeldt, die nu óók wordt genoemd. ,,Speculaties eten politici op.”

Balkenende is al weken in het nieuws als kandidaat voor de prestigieuze nieuwe baan van voorzitter van de Europese Raad, zoals het overleg van EU-leiders formeel heeft. „Dat hoort bij de vrijheid van meningsuiting”, zei hij gisteren bij aankomst. En hij ontkent nog een keer dat hij kandidaat is.

„Een zeer goede kandidaat”, noemde Joseph Daul de Nederlandse premier echter eerder op de dag. De Fransman Daul is fractievoorzitter van de christen-democraten in het Europees Parlement.

Bij de sociaal-democraten blijkt dat het steeds onwaarschijnlijker wordt dat de Britse oud-premier Tony Blair, een andere officieuze kandidaat, de baan van ‘EU-president’ krijgt. De sociaal-democraten, de partijgenoten van Blair, eisen de andere Europese topfunctie op: de Hoge Vertegenwoordiger voor het buitenlandse beleid.

Vooraanstaande sociaal-democraten uitten ook openlijk kritiek op Blair. Volgens de Luxemburgse minister van Buitenlandse Zaken Jean Asselborn is hij een man „uit de tijd van Bush”. „Daar moeten we niet naar terug.” De Oostenrijkse kanselier Werner Faymann zegt daarna, alsof het is afgesproken, precies hetzelfde.

De sociaal-democraten zullen niet beide topfuncties krijgen. In het Europees Parlement hadden ze al eerder hun voorkeur uitgesproken voor de functie van Hoge Vertegenwoordiger. Dat is belangrijk want als parlementariërs moeten ze met die benoeming instemmen. Nu krijgen ze voor dat standpunt steun van regeringsleiders uit hun partij. De Oostenrijker Faymann vormt samen met de Spaanse premier Zapatero en hun Europese partijleider, de Deen Poul Nyrup Rasmussen, een onderhandelingsgroepje dat de komende dagen en weken praat met de christen-democraten over de verdeling van de topfuncties.

De sociaal-democratische regeringsleiders lijken zich dus ook niet meer in te spannen voor Blair. „Er zijn nog geen officiële kandidaten”, zegt Zapatero tijdens een persconferentie. „Maar sommigen zitten natuurlijk in een beter parket dan anderen, dat denk ik wel.”

Voor de functie van Hoge Vertegenwoordiger wordt onder anderen de Britse minister van Buitenlandse Zaken David Miliband genoemd, een partijgenoot van Blair, die zelf overigens ontkent kandidaat te zijn. In dat scenario ligt het voor de hand dat het voorzitterschap van de Europese Raad toevalt aan een christen-democraat uit een klein land, zoals Balkenende, de voormalige Oostenrijkse kanselier Wolfgang Schüssel, de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker of zijn Belgische collega Herman Van Rompuy.

Het namen noemen zal nog even doorgaan. Premier Fredrik Reinfeldt wil pas praten over benoemingen als duidelijk is wanneer het Verdrag van Lissabon in werking treedt. De regeringsleiders hadden ook genoeg andere dingen te bespreken, zoals de Europese inzet voor de klimaatonderhandelingen in Kopenhagen in december – waarover ze het gisteren niet eens werden.

Premier Balkenende zei gisteravond dat „totaal niet” over namen gesproken was. Ook niet tijdens een bijeenkomst van de Benelux-premiers, drie mogelijke kandidaten. „Er zijn allerlei zaken aan de orde geweest, maar dat niet.”