Graaiers, schnabbelaars en netwerkers

Is Ed Nijpels een graaier?

Dat zou ik niet meteen willen zeggen, Ook nu hij de zestig begint te naderen en z’n gezicht wat voller is geworden, blijf ik hem zien als de kruising van een rotjongetje en een huilebalk: moeder, ze pesten me. Je komt dan ongeveer uit bij de wat achterbakse dorpsgenoot van Dik Trom, die Bruin heette: Bruin Boon. Vrouw Boon, Bruins moeder, was ook geen erg sympathiek karakter in de boekenreeks. Was er eigenlijk een vader Boon? Misschien wilde de schrijver een achtergesteld milieu en een minder gelukkige jeugd suggereren. Hoe dan ook: Bruin had ik in deze tijd wel degelijk bestuursvoorzitter van het pensioenfonds ABP zien worden. Dik Trom nooit.

Een kleine, onverzadigbare schnabbelaar, dat is het goede woord. Ik probeerde laatst Eds voorzitterschappen te turven, en raakte bij dertig de tel kwijt. Het is voor het grootste deel kruimelwerk – wat kan een Garantiefonds Gerechtsdeurwaarders zijn commissarissen helemaal bieden? Maar het is toch altijd twee keer per jaar vergaderen op Marriottniveau, reis en verblijf vrij, vacatiegeld, aardigheidje op de lady’s day voor mevrouw Nijpels, en het loopt op. Ed was nooit een briljante scholier, laat staan student, dus netwerken werd zijn alternatief, zoals een ander voor de kost z’n handen moet leren gebruiken. Gemeenteraad, parlement, kabinet, burgemeester – voor elke functie heeft de politiek tien outplacement-opties, en als er even niks langs kwam, deed Ed bij de TROS (voorzitter van de Raad van Toezicht!) een kwisje of een paneltje; en anders had Veronica nog wel iets.

Kan hij alle dingen waartoe hij zich laat roepen? Dat is een interessante vraag. Een paritair bestuur voorzitten is natuurlijk het probleem niet – dat doet hij met z’n linkerpink. Maar als we een trapje hoger moeten klimmen? Toen hij in juli bij het pensioenfonds was benoemd, las ik in het Financieele Dagblad: ‘Nijpels krijgt bij ABP de zware taak om de financiën weer op orde te krijgen en het vertrouwen bij de 2,7 miljoen pensioenspaarders te herwinnen. Het fonds is onder de vereiste dekkingsgraad van 105 procent gezakt.’

En dan Ed Nijpels vragen of hij dat karwei wil klaren?

Voor de hand liggende twijfel. Ik herinner me ook dat toen op de site van de krant verbitterd, honend en sarcastisch is gereageerd door tientallen, zo niet honderden lezers met een behoorlijk hoog PVV-gehalte, die allemaal de hoop uitspraken dat Geert Wilders binnenkort met zijn kameraden de Augiasstal in Den Haag zou komen reinigen.

Maar je kunt die dingen ook omdraaien. Je kunt wel zeggen dat Nijpels qua IQ niet aan ABP toe is, maar je kunt net zo goed volhouden dat die baan helemaal niet zo zwaar is als het personeel (om gewichtig te doen) graag voorgeeft. Ik heb in de inner circle al eens horen zeggen: geef ons iemand die een paritair bestuur kan voorzitten, en klaar is Kees.

Het punt is dat wij, kleine burgers, vaak ontzettend hoog tegen zulke functies opkijken, terwijl ze gemiddeld de helft voorstellen van wat wij er in vermoeden. Ik denk nog weleens terug aan de vorige staatssecretaris van Defensie, Cees van der Knaap. Waste elke zaterdagochtend de auto van Balkenende, en ik schrok toen hij ineens burgemeester van Ede mocht worden. Op Defensie kan hij weinig kwaad, dacht ik, maar meteen doorstoten naar Ede, wat een belangrijke christelijke gemeente is? Maar je ziet: Cees, die geen licht is, heeft het goed naar zijn zin, en Ede ook.

Op dezelfde manier observeer ik wat Ed doet (als iemand ook maar één klein Scheringa-vlekje op z’n blazoen aantreft, zoekt hij morgen trouwens weer een andere schnabbel) – en eerlijk gezegd krijg ik hetzelfde visioen als ik even doordenk over de aanstaande president van Europa.

Jan Blokker

Lees eerdere columns van Jan Blokker op nrcnext.nl/blokker.