Zimbabwe zet VN-rapporteur een nacht vast en zet hem uit

De speciale VN-rapporteur voor marteling is vanochtend Zimbabwe uitgezet, nadat hij een nacht was vastgehouden op het vliegveld in de hoofdstad Harare. Manfred Nowak zei na terugkeer in het Zuid-Afrikaanse Johannesburg dat hij „door geen enkele regering” ooit „zo grof” is behandeld. Nowak, een Oostenrijker, zei dat hij bij de mensenrechtenraad van de VN zal aandringen op nieuwe maatregelen tegen Zimbabwe.

Nowak was uitgenodigd in Zimbabwe door premier Morgan Tsvangirai. De machtsdeling van Tsvangirai en de autoritaire president Robert Mugabe is de afgelopen weken ernstig onder druk komen te staan. Tsvangirai schortte anderhalve week geleden de kabinetssamenwerking op wegens aanhoudende provocaties door Mugabes medestanders.

Nowak werd gisteravond, nadat hij de douane was gepasseerd in Harare, tegengehouden door vier luchthavenbeveiligers. Zijn paspoort werd in beslag genomen en hij en twee collega’s werden naar een viplounge gebracht waar ze de nacht moesten doorbrengen. Vanochtend werden de VN-functionarissen op het vliegtuig terug naar Johannesburg gezet.

Tegenover verslaggevers noemde Nowak zijn uitzetting „een alarmerend signaal” over de huidige machtsverhoudingen in Zimbabwe, „waar de premier mij uitnodigt voor een persoonlijke ontmoeting, maar niet in een positie verkeert waarin hij mij toegang tot het land kan garanderen”.

Nowak zei dat hij zijn missie later niet alsnog zal uitvoeren. „De missie is mislukt.” Het was niet duidelijk welke maatregelen wat hem betreft tegen Zimbabwe genomen worden.

De Zimbabweaanse staatskrant The Herald schreef vanochtend dat Nowak van tevoren te verstaan was gegeven dat hij zijn bezoek moest uitstellen, omdat de regering druk is met een eendaagse bijeenkomst in Zimbabwe van SADC, het overlegorgaan van landen in zuidelijk Afrika. SADC zou vandaag vergaderen over de impasse in Zimbabwe. Nowak: „Mijn bezoek zou acht dagen duren. Waarom moet een achtdaags bezoek uitgesteld worden voor een eendaagse bijeenkomst?” (Reuters, BBC, AFP)