Wie gaat de huisarts prikken?

De vaccins zijn bedoeld voor – veelal oudere – mensen uit de risicogroepen.

Ondertussen zijn ouders ongerust over de gezondheid van hun kinderen.

Wie is uitgenodigd voor griepprikken maar de prik tegen de gewone wintergriep nog niet heeft gehad, kan hem beter voorlopig overslaan en wachten tot de huisarts het vaccin tegen de Mexicaanse griep gaat prikken.

De gewone wintergriep is namelijk in geen velden of wegen te bekennen. Maar het Mexicaanse griepvirus waart wel door het land. Een vaccinatie daartegen heeft dus nu veel meer zin dan een vaccinatie tegen de reguliere griep die meestal pas in december in Nederland opduikt.

Is dat een goed advies of niet?

„Op individuele basis is het een heel goede keus om de vaccinatie tegen de seizoensgriep uit te stellen als die nog niet is gegeven”, zegt Jim van Steenbergen van het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM desgevraagd. „Ik had me niet gerealiseerd dat er huisartsen zijn die de seizoensgriepvaccinatie nu nog niet hebben uitgevoerd. Normaal gesproken hebben ze daar in de herfst ruim de tijd voor. Als het binnen een praktijk mogelijk is om de volgorde nog om te keren zou ik zeggen: hup, geef het nieuwe vaccin.”

Extra argument: de vaccinatievoorschriften zeggen dat je na de seizoensgriepprik veertien dagen moet wachten voordat de arts een volgende griepvaccinatie mag geven. En de prik werkt pas goed na een week. Dus wie nu nog een wintergriepprik haalt is te laat als de Mexicaanse griep hier over drie of vier weken piekt.

In de loop van de volgende week krijgen alle huisartsen het vaccin tegen de Mexicaanse griep geleverd. Dat is bedoeld voor hun risicopatiënten. Maar veel ouders zijn, na het overlijden van een voorheen gezond 14-jarig meisje, doodongerust dat hun kind dat ook zal overkomen.

Mag een huisarts gezonde kinderen vaccineren met het Mexicaanse-griepvaccin dat hij in huis heeft voor zijn risicopatiënten?

Van Steenbergen zegt dat de huisarts vrijheid heeft: „Het is de verantwoordelijkheid van de huisarts wie hij vaccineert. De overheid registreert dat niet. De huisarts krijgt een hoeveelheid vaccins toegestuurd op basis van wat hij het voorgaande jaar voor de seizoensgriepvaccinatie nodig had. Het zijn nooit precies afgemeten aantallen. Formeel is het zo dat de huisarts het aan niemand anders dan aan risicopatiënten mag geven, maar officieus kan hij zelf beslissen.”

Die risicopatiënten zijn alle 60-plussers en verder alle patiënten met long- en hartziekten en weerstandsverlagende aandoeningen, en alle zwangeren in het tweede of derde trimester van hun zwangerschap.

Het is mogelijk dat huisartsen met een overschot blijven zitten. Op internet doen de vreselijkste verhalen de ronde over vermeende gevaren van de nieuwe vaccins tegen Mexicaanse griep. Zelfs mensen die tot risicogroepen behoren sturen mails rond met de boodschap dat ze zich niet laten vaccineren. Er zijn ouders die die vaccins dankbaar zullen overnemen.

Van Steenbergen oppert een andere mogelijkheid. De tien miljoen doses Mexicaanse-griepvaccin die Nederland voorlopig geleverd krijgt kunnen anders worden verdeeld. Nu zijn die prikken bestemd om de vijf miljoen risicopersonen in Nederland ieder tweemaal te vaccineren. Er is onvoldoende vaccin om op korte termijn, nu de Mexicaanse griep in het land is, 3 à 4 miljoen kinderen en jongvolwassenen een vaccinatie aan te bieden.

Tweemaal prikken is beter dan eenmaal, zei de Gezondheidsraad deze zomer. Maar uit onderzoek is gebleken dat die tweede prik niet veel weerstand meer toevoegt. Van Steenbergen: „De Gezondheidsraad kijkt of de tweede prik toch niet aan kinderen moet worden aangeboden.”

Belangrijk is de vraag hoeveel gevaar gezonde kinderen eigenlijk lopen. En hoeveel gevaar chronisch zieken lopen. In Nederland waren tot eind vorige week ruim 100 kinderen en pubers met Mexicaanse griep in het ziekenhuis opgenomen (geweest). Dat zijn er vrijwel evenveel als het aantal opgenomen 20-plussers.

Maar wie in het ziekenhuis ligt is nog niet dood. De Australische griepstatistiek laat dat zien. In dat land op het zuidelijk halfrond is het nu voorjaar en de Mexicaanse griep is het land weer uit. De enige griep die er deze winter heerste was een milde Mexicaanse griep.

Er zijn veel meer kinderen dan ouderen in het ziekenhuis opgenomen wegens Mexicaanse griep. Maar de meeste doden vielen onder de 55-59-jarigen. Er overleden 15 kinderen en jongvolwassenen (tot 20 jaar) op een totaal van 185 doden onder 21 miljoen inwoners. Vrijwel alle overledenen hadden al een chronische ziekte en behoorden tot een risicogroep.

Lees meer over de griep via nrcnext.nl/links