De buitelende Barbapaparobot

Een Amerikaanse robot kan van vorm veranderen. In de toekomst moet hij kunnen kruipen door openingen, kleiner dan hijzelf.

Hier is een robot die niemand als zodanig zal herkennen. In rust ziet hij eruit als een koeievlaai, zij het schoner want de buitenkant is van witte kunststof. Verder doet-ie denken aan de tekenfilmfiguur Barbapapa, die naar believen van vorm kan veranderen. Meestal lijkt hij wat op een voetbal. Chembot is voorlopig de naam, omdat materiaalwetenschappen de hoofdrol spelen. In de toekomst, is het streven, kan hij door een waterkraan.

Het bedrijf iRobot uit Bedford, Massachusetts heeft hiervoor medio vorig jaar een contract van ruim drie miljoen dollar gekregen van de onderzoekstak van het Pentagon, DARPA. Dat is de instantie die de kiem heeft gelegd voor internet. iRobot is bekend van Big Dog, een ezelvormige lastrobot, en van de commerciële stofzuigrobot Roomba. Voor de ontwikkeling van Chembot werkt iRobot samen met onderzoekers van Harvard, MIT en de universiteit van Chicago. Half oktober demonstreerden ze een prototype op een conferentie in St. Louis.

De doelstelling is op termijn een ding te ontwikkelen dat door openingen heen kan die kleiner zijn dan hijzelf. Zover is iRobot nog lang niet. De huidige Chembot bestaat uit een dubbelwandige huid die is gevuld met korrels, net als een zitzak. Een zitzak is makkelijk van vorm te veranderen zolang er niemand op zit, maar komt er druk op de zak, dan wordt het een stevig geheel. De huid van Chembot is opgebouwd uit een groot aantal aparte zitzakachtige segmentjes, ongeveer zoals de leren lapjes in een voetbal. Elk apart kunnen die al dan niet onder druk gezet en dus stevig gemaakt worden. Binnenin Chembot vinden we een kern die op commando van volume kan veranderen.

Als Chembot zich moet verplaatsen kunnen een of meer segmenten in de voortbewegingsrichting slap worden terwijl de kern zich kleiner maakt. Zo ontstaat een deuk en begint een rollende beweging. Of de segmenten aan de andere kant worden slap en de kern zwelt juist op. Dan krijg je een uitstulping die de bot wegduwt, in dezelfde richting. Het geval kan in zijn geheel opzwellen of verschrompelen. Het ziet er tamelijk griezelig uit, mede door het glanzende, vochtig lijkende oppervlak. Wat daar wel wat afbreuk aan doet is de bundel kabels waar het hele zaakje aan vastzit voor stroomvoorziening en besturing.

Daarmee is meteen genoemd wat nog ontbreekt: ingebouwde batterijen, sensoren en besturingselektronica. Daar zijn iRobot en partners nu mee bezig. Daarnaast schijnen ze te werken aan de mogelijkheid dat verschillende Barbabots samensmelten, maar omdat het leger erbij betrokken is, is daar in St. Louis geen tekst en uitleg over gegeven.

Herbert Blankesteijn