Actualiteitenrubriek eert 'volksschrijver'

De verschijning van deel 1 van de biografie Kroniek van een schuldig leven was voor Nova aanleiding Gerard Reves eerste heteroseksuele liefdes te beschouwen. Met een licht-gehavend zwart-wit-filmpje werd een zingende en schrijvende Tine Fraterman tot leven gewekt. ‘Reconstructie’ stond erboven. Het is voor het eerst dat een overleden schrijver in een actualiteitenrubriek zo’n bewerkelijk eerbetoon ten deel valt.

Met biograaf Nop Maas werd de kamer bezocht waar Reve met Fraterman verbleef en De Avonden schreef. Ook zagen we Maas in een troosteloze opslagplaats die ooit als woonruimte van Reves echtgenote Hanny Michaelis fungeerde. Reve worstelde eerst tien jaar met zijn geaardheid, was de strekking, alvorens hij zo fier en openlijk uitkwam voor zijn homoseksualiteit. Een mooi item, enigszins ontsierd door de introductietekst. Daarin werden de gevleugelde woorden ‘Gerard Reve, da’s pas leven’ aan W.F. Hermans toegeschreven, terwijl die, iets anders geformuleerd, uit een gedicht van de volksschrijver zelf afkomstig zijn.

Ik had enige moeite met de hierna uitgezonden documentaire over Sanne Sannes. De schaarse informatie die Frodo Terpstra over deze jong gestorven fotograaf wist te bemachtigen, reeg de maker met monotone stem aaneen. Terpstra’s queeste (‘Wat betekende het fotograferen van al dat vrouwelijk naakt voor Sannes’ seksualiteit?’) leidde niet tot een bevredigend antwoord, evenmin als zijn suggestie van zelfmoord als doodsoorzaak.

Eerder op de avond stond Tussen Kunst en Kitsch stil bij het 25-jarig bestaan. Er waren beelden te zien van de eerste uitzending in 1984, er was een reportage van een opnamedag, er kwamen veel voor een habbekrats aangeschafte kostbaarheden voorbij, evenals spectaculaire vondsten en verrukte gezichten wanneer daarvan de prijs werd genoemd, de ‘experts’ mochten een anekdote vertellen, maar niets, zelfs niet in de aftiteling, over de oorsprong van dit programma: het vijf jaar oudere Antiques Roadshow van de BBC.

Nog een ergernis. Teleac brengt wekelijks een quiz over taal: De Taalmeesters, opgezet om de taalbeheersing te bevorderen, lees ik op de website. Hier staan taaltips, bijvoorbeeld om niet pleonasmen als ‘houten boomstam’ te gebruiken. Ik zag gisteren het staartje van de quiz, benieuwd wie van de drie politici met de titel Taalmeester naar huis zou gaan. Dat werd Fred Teeven. Hij won nipt van Boris van der Ham dankzij een sterke eindspurt in het letterspel. De presentatrice zei dat dat wel vaker voorkwam: „Mensen die zwak begonnen en uiteindelijk met de puzzel chloreerden.” Chloreren betekent volgens Van Dale: „Een of meer chlooratomen in de moleculen ervan brengen.”