Proces tegen SS'er Boere snel verdaagd

De eerste dag van het proces tegen oud-SS’er Heinrich Boere in Aken verliep chaotisch. Zijn verdedigers beschuldigen de aanklager van vooringenomenheid.

Heinrich Boere vanochtend in de rechtszaal, naast zijn advocaat. Kogelvrij glas scheidde hem van het publiek. Foto Chris Keulen Germany, Aachen, 28.10.2009 Start proces tegen oud-SS'er Heinrich Boere. De 88-jarige oude nazi staat terecht voor de moord op 3 Nederlanders tijdens de Tweede Wereldoorlog. Sart trial against old SS'er Heinrich Boere. The 88 years old nazi has to be jugded for executing 3 Dutchmen during world war II. foto: Chris Keulen Keulen, Chris

De advocaten van de Nederlandse SS’er Heinrich Boere (88), die wordt beschuldigd van moord op drie Nederlandse burgers, hebben het proces in Aken vanochtend een voorlopig halt toegeroepen. Officier van justitie Ulrich Maass is gewraakt wegens uitspraken in de media.

Volgens advocaat Gordon Christiansen blijkt uit deze uitspraken dat het Maass niet te doen is om waarheidsvinding, maar om een veroordeling. „Volgens de wet moet een officier van justitie ook openstaan voor ontlastend bewijs”, aldus Christiansen. „Aangezien dat bij Maass niet het geval is, moet hij door zijn leidinggevende van de zaak worden gehaald.”

Het voorstel van het Openbaar Ministerie (OM) een assistent de aanklacht te laten voorlezen, wees de verdediging af. Daarop restte rechtbankvoorzitter Gerd Nohl niets anders dan de zaak te verdagen, in ieder geval tot maandag. Het OM kan zich nu beraden op een verweer.

Maass toonde zich niet onder de indruk van de manoeuvres van zijn opponenten. „Ik ga ervan uit dat ik maandag gewoon verder kan als officier in deze zaak. Het is een eenvoudig juridisch feit dat ik niet tot vervolging overga, als ik er niet van overtuigd ben dat de zaak tot een veroordeling kan leiden.”

Het proces in Aken begon vanochtend onder grote mediabelangstelling. Al voor de zitting ontstond op de publieke tribune beroering toen neonazi’s en antifascisten elkaar troffen. Er werden leuzen geroepen als ‘Nazi’s raus’. Rechter Nohl dreigde met ontruiming als de rust niet zou weerkeren. De zitting zelf werd driemaal geschorst om te kunnen overleggen over de bezwaren van de verdediging. Twee uur na het begin concludeerden de rechters dat het voor deze week genoeg is.

Dat was vooral een klap voor Teun de Groot, zoon van de door Boere vermoorde Teun de Groot senior. De Groot had zich als Nebenkläger aan het proces verbonden en was naar Aken gekomen om een verklaring af te leggen. Hij komt maandag niet terug. Zijn advocaat zal de verklaring voorlezen.

De Groot zag vandaag voor het eerst sinds de moord op zijn vader in september 1944 de man die de trekker had overgehaald. „Boere is een zielig mannetje”, zei hij bij het verlaten van de rechtszaal.

De SS’er woonde het proces bij in een rolstoel. Aan zijn arm was een apparaat bevestigd dat de zuurstofwaarde in zijn bloed en zijn hartslag in de gaten houdt. Twee artsen zaten achter hem. Toen het apparaat een keer piepte, nam een van hen onmiddellijk zijn bloeddruk op. Een aanwezige neonazi verklaarde tijdens een schorsing waarom hij Boere kwam steunen: de SS’er was een soldaat was die gewoon zijn plicht deed.

Boere vocht aan het Oostfront, maar was ook lid van een geheim commando dat tussen 1943 en 1944 meer dan vijftig onschuldige Nederlandse burgers vermoordde als represaille voor aanslagen van het verzet. Deze moordreeks is bekend geworden als de Silbertanne-Aktion. Voor zijn aandeel in deze actie staat hij nu terecht. Officier van justitie Maass hoeft niet meer te bewijzen dat Boere de drie mannen heeft doodgeschoten – dat heeft hij meermalen bekend. Voor de Duitse wet is echter van belang dat de moorden heimtückisch (boosaardig) waren, anders is er sprake van doodslag. Dat delict is reeds verjaard.

In de jaren tachtig onderzocht de Duitse justitie, op verzoek van Nederland, al eens het verleden van Boere. Toen werd geconcludeerd dat volgens het oorlogsrecht de Silbertanne-moorden een legitieme vergelding door een bezettende macht waren van aanslagen gepleegd door het verzet.

Maass, of zijn vervanger, moet de komende zittingsdagen bewijzen dat dit niet het geval was. Kenners verwachten dat hij zal betogen dat er geen sprake was van represailles, omdat de moorden in het geniep werden gepleegd en er geen ruchtbaarheid aan werd gegeven via de pers of aanplakbiljetten.