Ondertussen bij de oosterburen

De zon gaat in het westen onder en dat verklaart de elementaire tendens van mensen om zich op het westen te richten, het licht achterna. Nederlandse media doen dat ook. De Verenigde Staten liggen naast de deur. President Obama is een huisvriend en de hervorming van het Amerikaanse zorgstelsel is binnenlands nieuws. Washington begint net voorbij Hilversum.

Maar voor Nederland is van groter belang wat 70 kilometer ten zuiden van Roosendaal en over de grens voorbij de Achterhoek gebeurt. De Europese Commissie in Brussel dwingt op een achternamiddag af wat Wouter Bos politiek graag wilde, maar niet voor elkaar kreeg: afslanking van probleembank ING tot een hanteerbare instelling.

Vandaag is in Duitsland een nieuwe regering aangetreden: een coalitie van christen-democraten (CSU en CDU) en liberalen (FDP), met de gedecimeerde sociaal-democraten in de oppositie.

Is de nieuwe politieke constellatie in Berlijn het voorland voor Den Haag? Wellicht hebben de fractieleiders het vorige week tijdens hun uitstapje naar Suriname daarover gehad. Leuk voor de teamspirit, zo’n tochtje in het tropische oerwoud, maar oplossingen voor de hervorming van de verzorgingsstaat, de nasleep van de financiële crisis en de aanpak van de overheidsfinanciën laten zich daar niet vinden.

In Berlijn wel? Het regeerakkoord van het kabinet Merkel-Westerwelle moet de Nederlandse politieke leiders aan het denken zetten. Want wat doen die dekselse Duitsers? Ze gaan het begrotingstekort niet geforceerd terugdringen, zoals Balkenende IV wil, maar verlagen de belastingen met 24 miljard euro om de bestedingen te stimuleren.

Duitsland, het land van het stabiliteitspact en begrotingsdiscipline, blijft de komende jaren een expansief beleid voeren. Fijn voor Nederland, dat meelift als de Duitse economie zich herstelt, maar het geeft te denken over het Haagse free riders-gedrag.

Op ander terrein volgt Duitsland het Nederlandse voorbeeld. Duitsland gaat het zorgstelsel hervormen. Ook daar is het besef doorgedrongen dat beteugeling van de zorgkosten hét grote knelpunt van de toekomst is. De Duitse zorg moet goedkoper en efficiënter. Interessant voor Nederland, want het zorgstelsel is het belangrijkste dossiers dat op de schop gaat in de herziening van het beleid dat Balkenende IV voor volgend jaar heeft ingezet.

In Duitsland heeft kanselier Merkel de uitspraak van haar verre voorganger Konrad Adenauer, ‘geen experimenten’, tot hoogste politieke wijsheid verheven. In Merkelland gaan veranderingen stapje voor stapje. De Nederlandse en Duitse politieke cultuur hebben treffende gelijkenissen. Kijk eens vaker naar het oosten.

Roel Janssen