Drank, zonnebrilen pil uit de muur

De Amsterdamse Minibar is een soort automatiek en heeft dus weinig personeel nodig.

Het café is niet het enige bedrijf dat een markt ziet in productautomaten.

Toeristen vinden het nog steeds vreemd, die gekke Hollanders met hun frikadellenvakjes. In de jaren vijftig introduceerden snackbars de automatiek in Nederland. Betalen, deurtje open, product pakken. Maar de automatiek wordt niet alleen meer voor kroketten gebruikt. Ook een wijntje à 5,50 euro trek je tegenwoordig uit de muur. De automatiek is hip.

Tussen twee coffeeshops op de Prinsengracht zit sinds een paar maanden de door architectenbureau Concrete ontworpen Minibar. Strakke leren banken, betonnen muur met lichtshow, kokervormige zwarte lampen. Personeel is er nauwelijks nodig, want de gasten bedienen zichzelf. Vanavond runt Hendrawanto van Renen de tent alleen. „Ik check de gasten in, net als in een hotel”, vertelt hij. „Creditcard afgeven en je krijgt de sleutel voor je eigen koelkast.”

Hij wijst op de vijfenveertig oranje, geel en blauw verlichte koelkastjes langs de wand. „Als gasten er iets uit pakken, gaat achter een lampje branden. Dan weet ik dat ik bij moet vullen.”

Het voordeel van de chique automatiek is voor de drie eigenaars van de Minibar duidelijk: weinig personeelskosten. Bovendien geven mensen meer uit als alles binnen handbereik geëtaleerd ligt. Pak je een biertje? Of toch die Johnnie Walker?

Het voordeel voor de klant is dat je nooit meer in de rij staat. „Iedereen haat dat geduw voor een volle bar op zaterdagavond”, zegt Wessel Meijer, die op een kruk achter een wodka-cola zit. „Dit concept springt daar op in. Het is modern, maar ook intiem. Een beetje alsof je thuis bent, maar dan met dj, een groot assortiment, en iemand die voor je opruimt.”

In de Verenigde Staten houden ze ook niet van wachten. Daar bestaat sinds kort dan ook een variant op de automatiek: de U-tiqueshop. ‘Because time is a luxury’, is het motto. En luxueus is het zeker. Hier geen klepje met een berenhap erachter, maar touchscreens die van kleur veranderen, om cosmetica te kopen. Hip en snel.

Producten kopen via internet was natuurlijk al gemakkelijk, maar het blijft wachten tot je spullen bezorgd worden. Automaten lijken de uitkomst. iPod en Motorola zetten ze op vliegvelden, om mensen nog sneller te voorzien van hun favoriete elektronica.

Jeansmerk Closed bedacht de Magnificent Jeans Machine. Voor 149 euro valt er een kant-en-klare spijkerbroek uit. En ben je je badkleding vergeten op vakantie? Hotelketen Standard Hotels heeft bij het zwembad een automaat vol bikini’s en zwembroeken.

Wereldwijd wordt dit jaar bijna een half miljard euro in verkoopautomaten geïnvesteerd, voorspelde RetailTrends Magazine in april dit jaar. Vooral luchthavens, stations en hotels zijn erg tevreden over de omzet van de automatiek. De voorbijganger blijkt een goede klant. In de Verenigde Staten leveren de selfservicekiosken jaarlijks een omzet van 47 miljard dollar.

Ook in Nederland beperkt het ‘uit de muur’ pakken zich niet meer tot broodjes kroket. Boeren die hun producten langs de kant van de weg verkopen, kunnen dat in een fruit- en eierenautomaat doen. In Tilburg kun je allerlei kleuren vibrators en eetbare slipjes uit de Eromatique trekken. Handig voor onderweg. Wie snel een zonnebril nodig heeft, scoort er een in de Leidsestraat in Amsterdam uit de automatiek van Sinner Conceptstore.

Het kan nog praktischer. Zo wil de gemeente Apeldoorn binnenkort een Paspomaat installeren. Na het aanvragen van een paspoort moet je namelijk vaak na twee dagen terugkomen om het document op te halen. Dat is onhandig voor mensen die werken, je bent afhankelijk van de openingstijden van het burgerloket. Als de documenten voortaan in de Paspomaat klaar liggen, kun je ze ophalen wanneer je wilt.

Hetzelfde idee zit achter de zogenoemde ‘pillenpin’. In Amsterdam en Soest kun je daaruit medicatie ophalen bij de apotheek. 24 uur per dag.

Het toppunt van de automatenverkoop is te vinden op het vliegveld van Frankfurt. Daar denkt een Duits bedrijf in te spelen op de economisch onzekere tijden, door mensen een goede investering voor te schotelen: goud. Uit de Gold to Go-automaat kun je voor ongeveer dertig euro een blaadje goud van één gram halen. Een klomp van tien gram kost je rond de 250 euro. De prijzen in de machine worden steeds aangepast aan de fluctuerende goudprijzen. Plan is om komend jaar vijfhonderd van dergelijke machines op vliegvelden en treinstations door Europa te plaatsen.

De Minibar heeft ook groeipotentie, denkt gastheer Van Renen. „We zijn nu nog de enige op de wereld die dit doen, en onze klanten zijn enthousiast. Het is anders – een creatief concept.”

Creatief én geen gedoe met beleefdheidsvormen, fooien en rekenfoutjes. Het enige dat de minibar misschien nog mist, is een Rollasole ballerina-automaat in de zwartbetegelde toiletten. Zodat de dames na een zware avond uit, hun pumps kunnen verwisselen voor een paar comfortabele flatjes. Zo uit de muur.