De Jager: multinational draagt minder af

Grote internationaal opererende bedrijven betalen minder belasting dan bedrijven die alleen in Nederland actief zijn.

Dat heeft staatssecretaris De Jager (Financiën, CDA) geschreven in een brief aan de Tweede Kamer. Hij zegt dat onderzoek door het Centraal Bureau voor de Statistiek erop wijst dat multinationals gemiddeld 4 procentpunt minder belasting afdragen dan andere bedrijven. Het onderzoek heeft betrekking op de periode 2001 tot 2006, nog voor de periode waarover de laatste tijd discussie is.

Begin 2008 waarschuwden hoge ambtenaren van de belastingdienst in deze krant dat een groeiend aantal multinationals in Nederland geen of nauwelijks belasting betaalt in Nederland. Juist nieuwe wetgeving, die vanaf 1 januari 2007 door toenmalig staatssecretaris Joop Wijn (CDA) werd ingevoerd, verruimde volgens de ambtenaren de mogelijkheden om vennootschapsbelasting te ontwijken. De Wet Werken aan Winst werd daarom al een keer aangepast om een ongewenste belastingconstructie te voorkomen.

De Jager weerspreekt in zijn brief aan de Tweede Kamer onderzoek door de Universiteit van Utrecht dat de overheid 16 miljard euro belasting misloopt bij multinationals. Hoogleraar belastingrecht G. Michielse kwam tot die conclusie. De staatssecretaris stelt nu dat dit bedrag gebaseerd is op de aanname dat de Nederlandse fiscus ook belasting zou gaan heffen over de winsten van buitenlandse dochtermaatschappijen. „Hij vergat te zeggen dat dit zo slecht is voor de concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven en voor de werkgelegenheid dat het naar alle waarschijnlijkheid geen extra opbrengst zou opleveren.”

Volgens De Jager zou daarmee een fundament onder het Nederlandse belastingstelsel worden weggehaald. Met de zogeheten deelnemingsvrijstelling wordt voorkomen dat internationaal actieve bedrijven in twee landen worden belast. Uitgangspunt is dat het moederland belasting heft en dochtermaatschappijen gevrijwaard zijn. Dat betekent wel dat dochterbedrijven die actief zijn in landen met lagere vennootschapstarieven dan de 25,5 procent van Nederland, minder belasting hoeven af te dragen. Dat geldt bijvoorbeeld voor landen als Cyprus, Ierland, Oostenrijk en de meeste landen in Midden- en Oost-Europa.

De Jager verwijst naar onderzoek door de OESO, de denktank van westerse landen, waaruit blijkt dat de belastingdruk in Nederland gemiddeld is en dat het verschil tussen officiële tarieven en effectieve afdracht niet uit de pas loopt. Ook dit onderzoek dateert van vóór 2007.

Lees eerdere artikelen via nrc.nl/economie