Voor 15 euro flirten met klassieke muziek

Hoe krijg je jongeren naar een klassiek concert? Zowel het Concertgebouw als De Nederlandse Opera experimenteren succesrijk met nieuwe formules: ‘Tracks’ en ‘Operaflirt’.

Na het voor 'young professionals' georganiseerde muziekprogramma van een uur rondom het thema 'Romeo en Julia' praten de bezoekers met een drankje na. (Foto Martijn van de Griendt) Nederland, Amsterdam, 1 oktober 2009 Na afloop van het concert Tracks in het Concertgebouw is er een borrel voor het publiek. foto/copyright: Martijn van de Griendt Griendt, Martijn van

Ken je die mop van die twintigers die massaal naar een klassiek concert gingen? Even raden. Ze gingen niet? Mis. Ze gingen wel. Simpelweg door dat klassieke concert goedkoop en hip te maken, met een borrel na afloop waar ook de (jonge) musici nog even een glas komen drinken.

Het is een surrealistisch gezicht. De Kleine Zaal zit bijna helemaal vol voor dit eerste concert in de serie ‘Tracks’, door het Concertgebouw speciaal georganiseerd voor young professionals. Vervreemding overvalt je vooral als je door je oogharen kijkt. Nergens de gebruikelijke grijstinten, alleen bruine en blonde hoofden. Overal lopen, staan, kletsen en borrelen de twintigers die je normaal met een lantarentje moet zoeken.

„Serieus een goed idee dit”, zegt ambtenaar Bastiaan (29), die met Willemien (29) op een blind date is. „De drempel tot concerten wordt zo echt verlaagd; een uur luisteren is net mooi.” Lachend: „Als we elkaar niet leuk vinden, zijn we zo weer weg. En in het andere geval is er straks nog gelegenheid voor een borrel.”

Beiden zijn wel al in het Concertgebouw geweest. Maar: sporadisch. En altijd op het abonnement van vader en moeder.

Voor concertzalen en operahuizen is het een vraag die geregeld opspeelt: hoe stel je het publiek van de toekomst veilig en spreek je ook luisteraars onder de veertig aan? De twintigers die in principe best geïnteresseerd zijn in klassieke muziek maar vrezen voor hoge drempels en grijze kapsels? De drukke dertigers die om half negen blij zijn dat ze – werk af, eten klaar, kinderen in bed – überhaupt een uurtje zitten?

„Veel jongeren vinden een traditioneel concert te duur en te lang”, zegt Marleen Bijleveld, zelf tekstschrijver en zangeres. Ze is geen willekeurige bezoeker van Tracks, ze maakte destijds deel uit van de ‘ontwikkelingsdenktank’ van jongeren die de formule ontwikkelde.

„Als je jong bent, is een gewoon klassiek concert best saai”, zegt ze. „Er is veel grijs publiek. En na afloop een biertje drinken in het Concertgebouw, dat hoort er normaal ook niet bij.”

Deze avond brengt contrabassist Wilmar de Visser met vier medemusici een programma rondom het thema Romeo en Julia. Er klinkt zonder pauze een spervuur van afwisselend repertoire – van barok tot eigentijds.

Voor projectie op grootscherm bewerkte dichter Ilja Leonard Pfeijffer de archetypische liefdesgeschiedenis tot een even hilarische als nihilistische eigentijdse chat-tragedie.

Was dit een uur muziek? De opzet, met tekst om te te volgen en veel verschillende korte muziekstukken achter elkaar, is uitputtender dan een regulier concert. „Maar ook: bijzonder”, vindt men na afloop. Al was de compromisloze muziekkeuze ook „zwaar”.

Bij De Nederlandse Opera schommelt de gemiddelde leeftijd van bezoekers rond de vijftig. Als remedie werd daar dit jaar de ‘Opera Flirt’ geïntroduceerd: óók bedoeld voor jongere bezoekers, maar anders dan bij Tracks met een leeftijd tot dertig jaar. De formule is simpel: voor 15 euro naar de opera, facultatief een rondleiding achter de schermen vooraf, borrel tijdens de pauze en afterparty na.

„Wij waren helaas uitgeloot voor de flirt rond de opera Carmen, afgelopen juni”, vertelt een studente bij de ‘flirt’ eerder deze maand rondom Michel van der Aa’s opera After Life. Ze bezoekt wel eens vaker voorstellingen met een ‘sprintplaats’: een lastminutekaart voor een tientje. Ballet, concert, noem maar op.

„Ook De Nederlandse Opera heeft altijd kaarten beschikbaar voor studententarief”, zegt pr-medewerker Michiel Jongejan. „Maar daarmee trekken we nooit 120 jongeren op één avond, zoals met de Flirt nu opeens wel lukt.”

„Ge-wel-dig!” vinden twee studentes na afloop van hun allereerste opera ooit. In een afgeschermd deel van de foyer van het Muziektheater wordt door de Operaflirt-bezoekers geanimeerd nageborreld met roze bubbels.

Het sociale aspect is een wezenlijk onderdeel van de formule, net als bij Tracks. Samen luisteren, samen napraten – liefst ook met een van de musici, de dirigent of de componist, die allen voor de afterparty zijn uitgenodigd – en ook zijn gekomen. Dat de muziek van Michel van der Aa „toch wel, eh, nogal modern” was – soit. Het was interessant om vooraf een kijkje te nemen achter de schermen. En de thematiek van de opera (wat was het mooiste moment van je leven?) biedt gespreksstof te over. „Of we nog een keer komen? Wat mij betreft: nog 200 keer. Ik vond het echt super.”

Zie ook: www.concertgebouwtracks.nl en www.dno.nl. Volgende Operaflirt: 2 nov. Volgende Tracks-concert: 12 nov.