Turkije wil de PVV niet op tv

De PVV is tegen toetreding van Turkije tot de EU. Dat zou Europarlementariër Madlener gaan zeggen in Ankara.

Maar opeens waren de camera’s verdwenen.

De Turkse minister van Europese Zaken, Egemen Bagis, gaf achter gesloten deuren antwoord op de vragen van Barry Madlener (PVV). (Foto Reuters) Turkey's chief EU negotiator Egemen Bagis addresses a news conference after meeting Czech Republic's Foreign Minister Jan Kohout at the European Union Council in Brussels June 30, 2009. REUTERS/Francois Lenoir (BELGIUM POLITICS) REUTERS

Europarlementariër Barry Madlener van de PVV had drie vragen voor de Turkse minister voor Europese Zaken, op een bijeenkomst van Europese en Turkse politici in Ankara die gistermiddag begon. Waarom trok Turkije niet onmiddellijk zijn troepen terug uit Noord-Cyprus? „Dat is een illegale bezetting, dat weet iedereen.” Twee: was het waar dat de Turkse premier Erdogan het niet meer zo nodig vond dat zijn land lid werd van de Europese Unie? „Dat zei een Turkse man tegen me in het vliegtuig.” En: klopt het dat Erdogan de Iraanse president Ahmadinejad in een interview ‘mijn vriend’ had genoemd?

In de ‘Ceremonie Hal’ van het Turkse parlement zaten negentien Europarlementariërs en vijfentwintig Turkse parlementariërs aan lange tafels, voor een tweedaagse vergadering – gisteren en vandaag – van hun gezamenlijke comité. Dat is vooral opgericht om het aanstaande EU-lidmaatschap van Turkije voor te bereiden. Door de problemen die er nog zijn voor die toetreding te bespreken, was het idee, zouden de Europese Unie en Turkije dichter bij elkaar kunnen komen.

De bijeenkomst was openbaar, was van tevoren gezegd. Bij de openingstoespraak door de Turkse minister van Europese Zaken, Egemen Bagis, waren er nog zo’n tien Turkse cameraploegen, ook de perstribune zat vol met Turkse journalisten.

Maar net voordat Madlener het woord kreeg, werden alle journalisten de zaal uitgestuurd. De Turkse voorzitter van de bijeenkomst, Lüfti Elvan, had dat bedacht – zo bleek al snel – in overleg met medewerkers van de minister, omdat ze niet wilden dat Madleners uitspraken het Turkse nieuws zouden overheersen. „Ze zijn bang dat journalisten die tegen de EU zijn, er misbruik van maken”, zei een ambtenaar. „Dan zouden ze doen alsof heel Europa denkt zoals Madlener.”

In de pauze legt voorzitter Elvan uit dat iedereen natuurlijk mag vinden wat hij wil over Turkije en de EU. „Maar wij willen voortgang maken met ons proces van toetreding. Waarom zou je dan maar herhalen en herhalen dat er een probleem is met Cyprus? Ik heb een verantwoordelijkheid ten opzichte van de publieke opinie in Turkije.”

Net vóór de bijeenkomst had Elvan de andere voorzitter van de bijeenkomst, de Franse Europarlementariër Hélène Flautre (Groenen), bij zich geroepen in zijn kantoor in het parlement. Elvan is lid van de AK-partij van premier Erdogan. „Hij had Madlener horen praten in de delegatie”, zegt Flautre. „Hij zei: wat denk je, wat zullen we doen?”

De twee voorzitters besloten dat een deel van de bijeenkomst toch niet openbaar zou zijn. Flautre zegt: „We willen dat het werk van ons comité vruchtbaar is voor het toetredingsproces. De vergadering is niet bedoeld voor de kiezers. We wilden geen show, maar een echte discussie. Met camera’s erbij gaan mensen altijd harder roepen. We wilden niet dat de dialoog werd verpest.”

De voorzitters kregen al tijdens de vergadering kritiek van de Nederlandse Europarlementariër Sophie In ’t Veld (D66). „Het is niet slim”, zegt ze in de pauze tegen Flautre. „Op deze manier maak je een martelaar van hem.”

Barry Madlener zelf hoort pas later waarom alle journalisten opeens weggingen. „Ik vond het al jammer dat er geen camera’s meer waren.” Hij noemt het een ‘bizarre situatie’. En hij zegt: „Het is natuurlijk een schande als kritiek van volksvertegenwoordigers van de EU niet gehoord zou mogen worden.”

Hij vertelt ook wat volgens hem de antwoorden waren van minister Bagis. „Over Cyprus zei hij: deze kwestie is heel slecht voor de publieke opinie. Dat snap ik nu opeens beter. Hij zei ook dat Ahmadinejad een vriend is van Turkije en dat Iran de toetreding van Turkije tot de EU steunt.”

Madlener had, voordat hij zijn vragen aan de minister stelde, gezegd dat zijn partij, de party for freedom, niet wilde dat Turkije lid wordt van de EU. „Volgens ons past de islam niet bij de Europese waarden.” Maar hij had ook gezegd dat zijn partij graag een goede relatie wilde met Turkije. En dat Turkije een „gerespecteerd lid” was van de NAVO.

Minister Bagis, zegt een van zijn medewerkers later, had het vernederend en beledigend gevonden wat Madlener zei over de islam en de EU. Over de Iraanse leider Ahmadinejad had Bagis gezegd dat die ‘misschien een goede vriend is van de premier’, maar dat dat niet zomaar betekent dat Turkije steunt wat Ahmadinejad doet. En of Erdogan het EU-lidmaatschap nog wel wil? Ja, helemaal.

Minister Bagis zelf, die namens zijn land met de EU onderhandelt over toetreding, heeft na de bijeenkomst heel even tijd voor een vraag. Nee, het was niet zíjn idee geweest om de journalisten weg te sturen. Maar Madlener, denkt hij, zou er een „veel grotere show” van hebben gemaakt als de camera’s er nog wel hadden gestaan.

Barry Madlener is grieperig en hij heeft een ontstoken oog. Maar hij had de bijeenkomst in Ankara niet willen missen. „De Cypriotische collega’s begonnen ook allemaal over Cyprus. Ik vind het goed dat we hier heel wat druk kunnen uitoefenen op Turkije.”

In de pauze wordt hij geïnterviewd door Turkse journalisten. „Ze vinden me interessant.”