Toekomst verzekeringstak ligt in de VS

De hele verzekeringstak van ING overnemen is voor veel verzekeraars met plannen om uit te breiden te hoog gegrepen. Maar de divisie is eenvoudig op te splitsen.

Het zou zo maar kunnen. Over een jaar of vier bevat de AEX-index zomaar drie verzekeraars. Aegon staat er al jaren in, Delta Lloyd gaat volgende maand naar de beurs en Nationale Nederlanden zou er zo maar bij kunnen komen.

Waar vroeger met ABN Amro, Fortis en ING banken een belangrijke rol speelden in de AEX, zouden verzekeraars die rol over kunnen nemen als Delta Lloyd en Nationale Nederlanden snel tot de hoofdindex doordringen. Maar dan moet ING wel zijn verzekeringspoot naar de beurs brengen. En het is de vraag of dat gebeurt.

Bij de presentatie van het ontmantelingsplan gisteren gaf ING nog geen enkele duidelijkheid hoe ze de verzekeraar uit het concern sloopt. Een verkoop of beursgang van de verzekeringspoot als geheel is mogelijk. Maar ook een verkoop in delen, en die is misschien nog wel waarschijnlijker. De boekwaarde van de verzekeringsactiviteiten wordt door financieel analisten geschat op ongeveer 13 miljard euro. Voor andere financiële concerns en voor investeringsmaatschappijen is dat een hoog bedrag om neer te tellen. Ook voor een beursgang als geheel lijkt het een fors bedrag om op te halen in de huidige financiële markten.

Zo moeilijk hoeft opdeling van het bij elkaar gekochte verzekeringsconcern niet te zijn. Dat is op drie continenten actief en bestaat uit allemaal losse lokale dochters. De synergie zit hooguit in het vermogensbeheer dat voor alle verzekeringsdochters door ING Investment Management werd gedaan. Maar dat onderdeel wordt weer apart verkocht, zo lijkt de bedoeling. Elke lokale markt vraagt verder om zijn eigen verzekeringsproducten, omdat een verzekeraar sterk te maken heeft met de lokale wetgeving en fiscale regimes.

Nationale Nederlanden is maar een beperkt onderdeel van de verzekeringsactiviteiten. Ruim de helft (27,7 miljard) van het totale premie-inkomen van 54,6 miljard komt uit Noord- en Zuid-Amerika. Europa, waar Nationale Nederlanden onder valt, is goed voor 13,8 miljard, het Verre Oosten voor 13,3 miljard euro. In Europa is ING als verzekeraar vooral actief in de Benelux en in Centraal en Oost-Europa.

De grote groei in het buitenland stamt uit het jaar 2000. ING deed in dat jaar in de VS twee megaovernames, die beide nog steeds in de top 10 van grootste Nederlandse overnames figureren. Nadat ING in 1997 voet aan Amerikaanse grond had gekregen door Equitable of Iowa in te lijven, kocht het Nederlandse concern vlak na de millenniumwisseling de levensverzekeringsactiviteiten van Reliastar en Aetna voor 6,7 en 5,4 miljard euro. Van Aetna kocht ING ook de internationale activiteiten, waardoor het een sprong voorwaarts kon maken in de opkomende markten in onder meer China en Latijns-Amerika.

Met de helft van het premie-inkomen dat uit de VS komt is het maar de vraag of het hoofdkantoor nog lang in Nederland zal staan. Het bestuur van de verzekeraar in afwachting van de verkoop, die ING in 2013 afgerond wil hebben, zal al op afstand komen te staan. Gisteren bleek ING al kosten voor de „reallocatie van het hoofdkantoor” te reserveren.

Behalve de drie bestuursleden van de nu nog overkoepelende ING Groep, die zowel bij de bank als de verzekeraar nog in het management komen, bestaat het leidende team van de verzekeraar uit twee Amerikanen. Die zullen weinig oranjegevoelens hebben. De Nederlander Hans van Noordaa maakt de overstap van de verzekeraar naar de bank.

Ook dat illustreert waar de nadruk binnen het verzekeringsdeel van ING ligt. Nationale Nederlanden, dat in tegenstelling tot zijn Amerikaanse zusterbedrijven levens- met schadeverzekeringen combineert, heeft ondertussen eigen problemen. En dat zijn niet alleen de kosten van de schikking rond de woekerpolissen, die op in totaal 356 miljoen euro worden geschat.

De grootste Nederlandse verzekeraar was jarenlang als melkkoe gebruikt door ING en verwaarloosd. Er was een achterstand in dossiers, er waren automatiseringsproblemen, en de verzekeraar verloor zijn dominante positie op de Nederlandse markt.

Topman Ludo Wijngaarden, die sinds 2003 de verzekeraar weer op de rails had gekregen, moest vorig jaar plots het veld ruimen. De laatste jaren is bij Nationale Nederlanden, ten koste van meer dan 1.000 banen, fors gereorganiseerd. De bonden waarschuwden gisteren dat ze nieuwe gedwongen ontslagen niet accepteren. Dat maakt het oppoetsen voor een verkoop weer een stukje lastiger voor ING.