Technisch kan ze het, zegt iedereen

Vrijdag beslist de rechter of Laura Dekker mag beginnen aan de soloreis om de wereld.

De 14-jarige Laura wil sowieso haar zeiltocht uit stellen tot volgend jaar zomer.

Eén ding werd bij de Utrechtse rechtbank gistermiddag duidelijk: zeilster Laura Dekker gaat dit jaar nog niet aan haar soloreis om de wereld beginnen. Zelfs als de kinderrechters haar hiervoor eind deze week toestemming geven. Het weer op zee is inmiddels te slecht, dus het ‘Team Laura Dekker’ stelt de hele operatie uit tot het voorjaar of de zomer van 2010. Ondanks dat uitstel, zou ze dan nog steeds de jongste solozeiler rond de wereld zijn.

Drie kinderrechters bogen zich gisteren in een vier uur durende, besloten zitting over haar reisplannen. Ze luisterden nog één keer naar Laura, haar vader, de onderzoeker van de Raad voor de Kinderbescherming, haar advocaat en haar moeder. Haar ouders zijn gescheiden, sinds zeven jaar wordt Laura opgevoed door haar vader. De Kinderbescherming bleef bij het negatieve advies en vroeg de rechter Laura nog een jaar onder toezicht te stellen van jeugdzorg. Opmerkelijk was dat nu ook Laura’s moeder, bij wie ze niet woont, bij de zitting aanwezig was.

35 kantjes had een door de rechters aangewezen psycholoog over Laura geschreven. Het meisje heeft vele uren met die psycholoog en andere deskundigen moeten doorbrengen. De rechters hebben alle verhalen (inclusief IQ-test) nu bestudeerd, evenals het veiligheidsplan dat Laura heeft opgesteld en de vaarroute. Gis teren stelden ze er vragen over. Vrijdag doen ze uitspraak.

In de afgelopen twee maanden, sinds de eerste zitting eind augustus, hebben honderden sympathisanten zich gemeld om Laura te helpen. Ze gaven geld en boden hulp in natura. Een ervaren zeiler is bereid gevonden de hele route met een snellere boot dan de hare achter haar aan te zeilen, wat haar veiligheid op zee aanzienlijk vergroot, aldus haar advocaat Peter de Lange. Dat kan doorslaggevend zijn voor de rechters. Ook een aantal tv-zenders heeft zich bij het ‘Team Laura Dekker’ gemeld om haar tocht van dichtbij te mogen filmen. Een contract daartoe is er nog niet.

Juridisch is de tocht van Laura een lastige kwestie, zegt haar advocaat. Moet een tiener worden verboden iets te ondernemen wat mogelijk haar ontwikkeling schaadt? „Jurisprudentie is er niet. Technisch kan ze het, zegt iedereen. Gevaarlijk is de reis nu niet, doordat iemand achter haar aan zeilt en ze wordt opgevangen in de havens. Met haar vaardigheden, als de stroom uitvalt of een storm opsteekt, is volgens de psycholoog niets mis”, aldus De Lange. De leerplicht is volgens hem bijkomstigheid, ze onderbreekt de reis voor examens. Ze zit in 3 havo op een school in Wijk bij Duurstede.

Een ander aspect is de eenzaamheid. Dat ze geen normale ontwikkelingsfases zal doorlopen, zoals andere tieners. Leren omgaan met groepsdruk, teleurstellingen, hechting. Volgens een woordvoerder van de Raad voor de Kinderbescherming heeft een pubermeisje van veertien niet genoeg aan hazeslaapjes van maximaal twintig minuten, zoals gebruikelijk voor een solozeiler op zee.

Wat opvalt in deze zaak is de rol van de media. De rechtbank heeft gekozen voor drie kinderrechters, meestal buigt één kinderrechter zich over een jeugdrechtszaak. Dat komt, zegt De Lange, doordat de „hele wereld naar de zaak kijkt”.Dat de Kinderbescherming naar de rechter wilde, trok in Nederland veel belangstelling. En ook daarbuiten. Gratis hotelkamers werden Laura aangeboden, en onderdak op privéadressen, overal ter wereld. Een woordvoerder staat Laura nu vrijwillig bij.

Haar moeder, Babs Muller, die Laura zelden ziet, zou door de aanwezigheid van een andere zeilboot in haar buurt, gerustgesteld zijn, geloven De Lange en zijn cliënte. Laura heeft haar moeder de afgelopen maanden één keer opgezocht en toen uitgebreid gesproken. Muller woont met haar tweede man en andere dochter in Friesland en zou grote bedenkingen hebben tegen de „enge” plannen. Ze is afkerig van de media, maar wantrouwt Kinderbescherming nog sterker. Het is de raad, zo blijkt, niet gelukt moeder aan de praat te krijgen voor het onderzoek waar de rechtbank om vroeg.

En zo speelden de media weer een rol: Laura’s moeder verwees de raadsonderzoeker naar het interview dat ze begin september gaf aan de Volkskrant. Daarin zei ze: „Het belangrijkste van alles is: in mijn ogen is ze gewoon nog niet volwassen.” Ook vroeg ze zich af of de reis Laura’s eigen plan is, en niet dat van haar vader. „Ik heb het idee dat hij al jaren bezig is haar dit in te prenten.” Laura en haar vader ontkennen dit. Overigens stond haar moeder wel psycholoog S. Moonen te woord.

De media-aandacht heeft Laura en haar ouders overweldigd. „Laura vindt dat niks”, vertelt De Lange. Zij en haar vader willen de media niet te woord staan – ze hebben zich wild geërgerd aan journalisten. Dat lijkt vreemd, erkent De Lange, voor iemand die zo’n prestatie wil leveren dat ze, als die eenmaal is geleverd, vanzelf wereldnieuws wordt. „Maar het gaat haar alleen om het zeilen.” Wel zal Laura moeten leren omgaan met mediabelangstelling, erkent De Lange, als ze de wereldreis als jongste zeiler aller tijden wil voltooien en helemaal als een filmploeg meegaat.

Laura’s plannen hebben de buitenwereld in twee kampen verdeeld. Het ene vindt dat de autoriteiten zo’n bijzonder meisje niet moeten tegenhouden. Het andere vindt ouders die een nu veertienjarige twee jaar alleen laten, op zee, onverantwoordelijk. Op haar website staan honderden steunbetuigingen van particulieren die spreken van „dit bekrompen landje” met zijn regeltjes. Niet alleen de media, ook de Raad voor de Kinderbescherming moet het ontgelden in het prowereldreiskamp. Sponsor Derk Tol, die haar navigatieapparatuur betaalde, vat het gevoel samen: „Waarom wil de overheid zo’n prachtig plan doorkruisen? En: hoe gaan ze een begaafd meisje van veertien opsluiten?”