Beagle nog op zoek naar een vaste koers

Is angst besmettelijk? Stierven de dinosauriërs uit door een komeetinslag? Spijbelen jongens meer dan meisjes? De antwoorden (ja, nee en ja) zijn te vinden op w24.nl, een populair wetenschappelijke website die zaterdag de lucht in ging. De publieke omroep heeft hier een groot aantal van zijn wetenschappelijke uitzendingen op radio en televisie ondergebracht en gerubriceerd. Behalve Teleac en de VPRO nemen het Amsterdamse wetenschapsmuseum Nemo en Kennislink.nl deel aan dit initiatief. Op w24.nl wordt bovendien dagelijks gelinkt naar wetenschapsnieuws uit binnen- en buitenlandse bronnen.

Zondag was in Beagle, in het kielzog van Darwin te zien hoe wetenschappers in Brazilië onderzoek doen naar de gevolgen van menselijk ingrijpen in het regenwoud. Houtkap, brandstichting en de westerse monocultuur dreigen ‘de longen van de wereld’ te vernietigen. Meer alarmerend materiaal is te lezen, te horen en te zien via de nieuwe wetenschapssite. Maar op w24.nl is ook een aflevering van Noorderlicht uit 2001 te bekijken, waarin de Britse ecoloog en biogeograaf Philip Stott beweert dat het tropisch regenwoud nauwelijks wordt bedreigd. „Daar waar bos wordt gekapt komt in het overgrote deel secundair bos in de plaats, dat in staat is zich grotendeels te herstellen.”

Zo kun je op deze gestaag uitbreidende website een speurtocht ondernemen naar uiteenlopende wetenschappelijke onderwerpen. KNAW-voorzitter Robbert Dijkgraaf noemt w24.nl deze week in de VPRO-gids een goed voorbeeld van „wetenschapsbevordering als collectieve activiteit”. Ook over het Beagle-project is Dijkgraaf zeer te spreken. „Op een prachtige manier wordt het gedachtegoed van Darwin naar het heden getild.” Het is nog te vroeg voor een eindoordeel, maar bij het kijken naar deze serie bekruipt me steeds meer de gedachte: wanneer gaat het nu beginnen?

Het opnieuw volgen van Darwins queeste is een loffelijke onderneming, maar de tv-programma’s missen samenhang, ritme en dynamiek. Soms ligt de nadruk op de particuliere wederwaardigheden van de reizigers, dan weer zijn wetenschappers met veldonderzoek in de weer – met als rode draad Darwins ter plaatse geschreven dagboekfragmenten.

De website die rond de reis is opgetuigd, biedt meer houvast. Van actuele informatie over het schip – inclusief live-beeldverbinding – tot achtergrondartikelen over Darwin, de op tv behandelde onderwerpen en de verrichte onderzoeken. Hier fungeert niet de website ter ondersteuning van de programma’s, zoals dat gebruikelijk is, maar andersom.

Zie www.w24.nl en http://beagle.vpro.nl