Schoenen maken, én ze kunnen verkopen

Nederland heeft sinds kort een professionele opleiding tot schoenenontwerper.

Werk is er namelijk genoeg. Veel kledingmerken willen ook een schoenenlijn.

Schoenen uit de nieuwste collectie van Hester Vlamings. Fo t o ’s Vincent van Gurp Gurp, Vincent van

Hester Vlamings (43) draagt platte laarzen, nauwsluitend als een pantykous, met een roze voering die naar buiten piept. Als tiener ging al haar kleedgeld op aan schoenen. Binnen de kortste keren puilden haar kasten uit. Nog steeds lukt het haar niet haar verzameldrift in toom te houden. Kortgeleden huurde ze een aparte opslagruimte voor haar schoenen.

Vlamings koopt niet alleen graag schoenen, ze ontwerpt ze ook. Na zeven jaar freelancen en zeven jaar in vaste dienst voor diverse merken begon ze in 2003 een eigen schoenenlijn. Haar schoenen zijn wereldwijd te koop en liepen mee tijdens de Amsterdam International Fashion Week.

Toen Vlamings voor het schoenenambacht koos, bestond er in Nederland geen brede opleiding tot schoenenontwerper. Studenten werden puur technisch opgeleid tot ambachtelijk schoenmaker, of tot algemeen ontwerper met als specialiteit schoenen. Sinds vorige maand is zo’n brede opleiding er wel: Industrial Footwear Design, een opleiding tot professioneel schoenontwerper. Vlamings is een van de drie vaste docenten en initiatiefnemers. „Was zo’n opleiding er toen, dan had ik hem zeker gevolgd”, zegt ze tijdens de eerste les in het Nederlands Leder en Schoenen Museum in Waalwijk.

Mede-initiatiefnemers van de vakopleiding zijn Nicoline van Enter van trendbureau Ytrends en Liesl Swart, schoenontwerper en docent ambachtelijk schoenmaken aan het kennis- en opleidingencentrum SVGB in Nieuwegein. Swart (44) legt uit waarom het de hoogste tijd werd voor de eenjarige opleiding: „De twee bestaande opleidingsvormen sluiten niet aan op de praktijk, dat horen Hester, Nicoline en ik al jaren.”

Vlamings wilde schoenontwerper worden toen ze op de kunstacademie in Arnhem op de modeafdeling zat. Ze zag toen tijdens een modeshow de „magisch mooie” schoenen van het Nederlandse label Lola Pagola. Ze stapte meteen over van mode naar 3D-design. Toen ze na haar afstuderen meer wilde leren over productbegeleiding en collecties maken, volgde ze nog de post-HBO Textiel Management in Doorn.

Maar waar komt die behoefte voor een speciale opleiding nu opeens vandaan? De interesse voor het schoenenambacht is de afgelopen jaren flink toegenomen. Liesl Swart merkt dat aan de groei van het aantal studenten dat zich op kunstacademies in schoenen specialiseert. Die groep moet verplicht de cursus ambachtelijk schoenmaken in Nieuwegein volgen waar Swart doceert. Vlamings vult aan: „Er waren altijd al schoenenfreaks, maar tegenwoordig is het zo veel makkelijker om informatie te vinden via fashionblogs en hyvesgroepjes. Maar vlak ook de invloed van de tv-serie Sex and the City niet uit. Die heeft veel goeds voor schoenen gedaan.”

Afgelopen april, na de open dag, kwamen er vierentwintig aanmeldingen voor de opleiding Industrial Footwear Design. Vlamings, Swart en Van Enter selecteerden twaalf studenten. Kandidaten met slechts een voorliefde voor het ontwerpen van de nu zo modieuze ‘hoge palen’ vielen af.

Van de overgebleven aspirant- schoenontwerpers studeerde een deel onlangs op een kunstacademie af als modeontwerper of industrieel designer. Toen ze aan de slag gingen op de ontwerpafdeling van schoenenbedrijven liepen ze tegen een tekort aan kennis op. De rest van de studenten zijn mensen met een passie voor schoenen. Behalve ontwerptekenen, leren studenten ook hoe ze moeten omgaan met opdrachtgevers en hoe ze zichzelf moeten presenteren. Verder krijgen ze les in materiaalkennis, marketing, verkoop en inkoop.

Nederland kende eeuwenlang een levendige schoenenindustrie die gesitueerd was rond de Noord-Brabantse streek Langstraat, met als hart Waalwijk. Vanaf eind jaren vijftig verdween de productie van schoenen vrijwel volledig naar lagelonenlanden. Toch is Nederland als schoenenland nog belangrijk. Er zijn relatief veel handelsfirma’s en grootwinkelbedrijven met eigen schoenenlijnen. Werk is er volgens Swart en Vlamings dan ook volop. „De laatste jaren nemen ook veel kledingmerken er een schoenenlijn bij”, zegt Swart. Vlamings weet dat er op sites als Fashion United, RetailSelect en HTNK altijd vacatures voor schoenontwerpers zijn. Maar het opzetten van een eigen label en daar iets mee verdienen is volgens haar een ander verhaal. „Dat is doorzetten en hard werken voor relatief weinig geld.”

Inschrijven voor de opleiding kan via www.svgb.nl