'Partij is niet één man'

Pierluigi Bersani (58), gisteren gekozen tot de leider van de Italiaanse Democratische Partij (PD), wil een betrouwbaar alternatief zijn voor de regering-Berlusconi.

Pierluigi Bersani haalde bij de verkiezingen waar bijna drie miljoen leden van de Democratische Partij (PD) aan deelnamen 52 procent van de stemmen. Zijn uitdager Dario Franceschini 34 procent en Ignazio Marino 14 procent. De nieuwe oppositieleider beloofde een nieuwe start. „Ik wil niet een partij onder leiding van één persoon, maar een partij met vele hoofdrolspelers.’’

In veel landen vraagt men zich af hoe het toch mogelijk is dat uw partij het aflegt tegen Silvio Berlusconi met al zijn affaires?

,,In het buitenland hoor ik steeds: ‘Hoe is het mogelijk dat wij hier in Nederland, Frankrijk, Duitsland het al hebben begrepen. En jullie in Italië niet?’ Ik antwoord dan: Maar zijn jullie wel zeker dat jullie het hebben begrepen?’’

Hoezo?

„Italië heeft heel vaak in de geschiedenis het eerste signaal geboden van tendensen die ook in de rest van Europa onderhuids al speelden. Wij hebben een staat die wellicht minder solide is. We hebben een bijzondere geschiedenis die veel gemakkelijker de gevoelens naar boven laat komen die in de maatschappij leven. Noem het folkloristische reflexen op een democratie die niet altijd effectief functioneert als het gaat om het oplossen van problemen. Een drang tot versimpeling van de zaken die leidt tot het idee dat het beter is om een grote leider te hebben. Een ontwikkeling waarbij regels minder tellen dan de consensus van het moment. Ik zeg dat deze zaken ook onderhuids leven in de rest van de ontwikkelde wereld. In Italië is het op een bijzonder krachtige manier gerepresenteerd. Berlusconi heeft een sterke persoonlijkheid. En hij kon rekenen op financiële bronnen die we maar extra-institutioneel zullen noemen. Een situatie die men niet kan ridiculiseren.”

Hoe gaat u dit veranderen?

„Ik erken dat bij ons rechts wint, omdat ze het gewone volk achter zich heeft. Wij moeten het volk terugveroveren. Dat is mijn idee van een volkspartij. Kritisch ten opzichte van populisme. Maar ook kritisch ten opzicht van een links dat soms het idee geeft dat ze het helemaal niet goed voor heeft met het volk. De PD moet weer een partij worden die zich richt tot de arbeiders, de kleine ondernemers, de families en de nieuwe generaties. Ook moeten we het centrum-linkse kamp herorganiseren. We kunnen geen verdeelde oppositie zijn. We moeten snel gaan werken aan een samenwerking met de christen-democraten, en de andere linkse en milieupartijen, te beginnen bij de regionale verkiezingen van maart volgend jaar.’’