In het kielzog van zeilster Laura de wereld over

Zeilster Laura Dekker stond vandaag voor drie rechters. Die moeten beslissen of zij een wereldreis mag maken. „De hele wereld kijkt naar de zaak.”

De realitysoaps van nu zijn er niets bij. Deze serie zal het geploeter in beeld brengen van een veertienjarig meisje dat in haar eentje de wereld rondzeilt. Door het gevaarlijke Panamakanaal, langs Indonesië en de beruchte Somalische wateren en in windstiltegebieden. En dat als jongste solozeiler aller tijden.

Zo’n prestatie moet de kijker van dichtbij kunnen volgen, dachten ze bij diverse tv-zenders. Een gegarandeerde kijkcijferhit die internationaal te verkopen is. Zij benaderden ‘Team Laura Dekker’ de voorbije twee maanden, en tegen één zender gaat het team ‘ja’ zeggen. Want zoveel coverage draagt ook bij aan haar veiligheid op zee.

Maar eerst moet het feest überhaupt doorgaan. Drie kinderrechters beslissen of Laura binnenkort voor haar wereldreis mag afvaren vanuit Portugal. Vanmiddag luisterden zij in Utrecht tijdens een besloten zitting nog één keer naar Laura, haar vader, de onderzoeker van de Raad voor de Kinderbescherming, haar advocaat en haar moeder. Haar ouders zijn gescheiden, sinds zeven jaar wordt Laura opgevoed door haar vader. Ze wonen op een boot in aanbouw in het Betuwse rivierdorp Maurik.

35 kantjes schreef een door de rechters aangewezen psycholoog over Laura. Zij hebben dat verhaal nu bestudeerd, evenals het verslag (mét IQ-test) en advies van Kinderbescherming, het veiligheidsplan dat Laura heeft opgesteld en de vaarroute. Vandaag stelden ze er vragen over. Mogelijk eind deze week al doen ze uitspraak.

Laura’s advocaat Peter de Lange heeft zijn mobieltje uit, anders wordt hij platgebeld. Door verslaggevers uit de hele wereld, van Nieuw-Zeeland (waar Laura werd geboren) tot Engeland. In één gesprek wil hij uitleggen hoe de zaak van zijn inmiddels beroemde cliënt ervoor staat.

De rechtbank heeft tot nu toe de mogelijkheid opengehouden dat Laura binnenkort vertrekt. De Lange: „Ze hebben snel gewerkt omdat Laura vanwege het weer op zee nú moet vertrekken. En wil ze de jongste zeiler zijn die de wereldreis voltooit, dan moet Laura voor haar vijftiende vertrekken.”

Juridisch is het een lastige kwestie: moet het een tiener verboden worden iets te ondernemen wat mogelijk haar ontwikkeling schaadt? De Lange: „Jurisprudentie is er niet. Technisch kan ze het, zegt iedereen. Gevaarlijk is de reis nu niet, doordat iemand achter haar aan zeilt en ze wordt opgevangen in de havens. Met haarvaardigheden, voor als de stroom uitvalt of een storm opsteekt, is volgens de psycholoog niets mis”, aldus De Lange. De leerplicht is volgens hem een bijkomstigheid, ze onderbreekt de reis voor examens. Ze zit in 3 havo op een school in Wijk bij Duurstede.

De enige vraag die rest, gaat over de eenzaamheid. Dat ze geen normale ontwikkelingsfases zal doorlopen, zoals andere tieners. Leren omgaan met groepsdruk, teleurstellingen, hechting. Het advies van Kinderbescherming is weer negatief, meldt De Lange.

Wat opvalt in deze zaak is de rol van de media. De rechtbank heeft gekozen voor drie kinderrechters, meestal buigt één kinderrechter zich over een jeugdrechtszaak. Een van hen is er bijgevraagd op grond van zijn zeilervaring. Dat komt, zegt De Lange, doordat de „hele wereld naar de zaak kijkt”.

De zaak begon met een telefoontje aan de politie van een Engelse bibliothecaresse in de kustplaats Lowestoft, waar de toen dertienjarige Laura dit voorjaar in haar eentje de haven was binnengevaren op haar acht meter lange boot. De plaatselijke politie belde naar collega’s van het district Gelderland-Zuid die op hun beurt, na een gesprek met Laura, een melding deden bij Bureau Jeugdzorg.

Dat Kinderbescherming naar de rechter wilde, trok in Nederland veel belangstelling. En ook daarbuiten. Beelden van de zeilster die zo jong al zo’n zware tocht wil ondernemen, inspireerde honderden sympathisanten haar te helpen. Gratis hotelkamers werden aangeboden, en onderdak op privéadressen, overal ter wereld. Nieuwe sponsors en hulp in natura: er is een paar ton binnengekomen voor de reis, een woordvoerder die haar vrijwillig bijstaat, en een ervaren zeiler is bereid gevonden de hele route met een snellere boot dan de hare achter haar aan te zeilen.

Dat laatste kan doorslaggevend zijn voor de rechters: het vergroot haar veiligheid aanzienlijk, zegt de advocaat. Ook haar moeder, die Laura zelden ziet, zou door de aanwezigheid van een filmploeg en een andere zeilboot in haar buurt, gerustgesteld zijn, geloven De Lange en zijn cliënte. Laura heeft haar moeder de afgelopen maanden één keer opgezocht en toen uitgebreid gesproken.

Haar moeder, Babs Muller, woont met haar tweede man en andere dochter in Friesland en zou grote bedenkingen hebben tegen de „enge” plannen. Muller is afkerig van de media, maar wantrouwt Kinderbescherming nog sterker. Het is de raad, zo blijkt, niet gelukt moeder aan de praat te krijgen voor het onderzoek waar de rechtbank om vroeg.

En zo speelden de media weer een rol: Laura’s moeder verwees de raadsonderzoeker naar het interview dat ze begin september gaf aan de Volkskrant. Daarin zei ze: „Het belangrijkste van alles is: in mijn ogen is ze gewoon nog niet volwassen.” Ook vroeg ze zich af of de reis Laura’s eigen plan is, en niet dat van haar vader. „Ik heb het idee dat hij al jaren bezig is haar dit in te prenten.” Laura en haar vader ontkennen dit. Overigens stond haar moeder wel psycholoog S. Moonen te woord.

De media-aandacht heeft Laura en haar ouders overweldigd. „Laura vindt dat niks”, vertelt De Lange. Zij en haar vader willen de media niet te woord staan – ze hebben zich wild geërgerd aan journalisten. Dat lijkt vreemd, erkent De Lange, voor iemand die zo’n prestatie wil leveren dat ze, als die eenmaal is geleverd, vanzelf wereldnieuws wordt. „Maar het gaat haar alleen om het zeilen.”

Laura’s plannen hebben de buitenwereld in twee kampen verdeeld. Het ene vindt dat de autoriteiten zo’n bijzonder meisje niet moeten tegenhouden. Het andere vindt ouders die een nu veertienjarige twee jaar alleen laten, op zee, onverantwoordelijk. Op haar website staan honderden steunbetuigingen van particulieren die spreken van „dit bekrompen landje” met zijn regeltjes. Niet alleen de media, ook de Raad voor de Kinderbescherming moet het ontgelden in het pro-wereldreiskamp. Sponsor Derk Tol, die haar navigatieapparatuur betaalde, vat het gevoel samen: „Waarom wil de overheid zo’n prachtig plan doorkruisen? En: hoe gaan ze een begaafd meisje van veertien opsluiten?”