Ajax en AZ ondergaan na de rust metamorfose

Ajacied Demy de Zeeuw (links) in duel met zijn oud-ploeggenoot Stijn Schaars van AZ. (Foto Bas Czerwinski) 25-10-2009, Alkmaar. AZ - Ajax. Duel tussen Demy de Zeeuw links en Stijn Schaars. Foto Bas Czerwinski Czerwinski, Bas

AZ2Ajax4

Ruststand 1-0. 28. El Hamdaoui 1-0, 57. Emanuelson 1-1, 58. Suarez 1-2, 65. Van der Wiel 1-3, 90. Suarez 1-4, 90. Pellè 2-4. Scheidsrechter: Blom. Toeschouwers: 23.250.

Alkmaar, 26 okt. - Kort na het faillissement van de DSB Bank maakte AZ-directeur Toon Gerbrands bekend dat de doelstelling van zijn club voor dit seizoen ongewijzigd blijft: een plaats bij de eerste vijf in de eindstand van de eredivisie die recht geeft op Europees voetbal. Gisteren werd op pijnlijke wijze nog eens duidelijk dat het voor de landskampioen lastig wordt om aan die opdracht te voldoen. Ajax bracht AZ de zesde competitienederlaag van dit seizoen toe. En dan is er de kans dat de club uit Alkmaar in de komende transferperiode in januari nog spelers kwijtraakt. AZ is vooralsnog weggezakt naar de achtste plek.

Achteraf had AZ weinig aan het feit dat het bizarre duel met Ajax er een was van schrille contrasten. In de eerste helft domineerde het team van trainer Ronald Koeman, na rust was Ajax oppermachtig. AZ vertoont dit seizoen een even grillig als schlemielig beeld. Het erfgoed van Dirk Scheringa speelt vaak op een goed niveau, zelfs in de Champions League zoals vorige week in het thuisduel tegen Arsenal (1-1), maar kan op knullige wijze wedstrijden uit handen geven.

Koeman ergerde zich gisteren aan zijn defensie en probeerde dat zoals gewoonlijk allerminst te verhullen. Tussen de 58ste en 65ste minuut in de tweede helft kwam AZ van een 1-0 voorsprong op een 1-3 achterstand te staan. Dat kon de trainer moeilijk verkroppen. „Analyseer die tegentreffers en je kunt concluderen dat het niets te maken had met een verkeerde tactiek”, zei Koeman. „Het waren cruciale, persoonlijke fouten van mijn verdedigers.”

Vooral de tweede tegentreffer was Koeman een doorn in het oog. „We hebben op onze linkerkant een inworp, de bal komt bij Dennis Rommedahl die vervolgens de geheel vrijstaande Luis Suarez weet te bereiken. Hij kon scoren tussen drie verdedigers in. Als je dit soort fouten maakt, hoef je als team niet meer naar boven te kijken. Het is niet de eerste keer dit seizoen dat we het zo weggeven. De oplossing? Vertel het me maar. Ik mis de killermentaliteit bij mijn verdedigers. Aanvallers als Suarez krijgen in de zonedekking veel te veel vrijheid.”

Koeman wilde niet toegeven dat een slimme tactische zet van collega Martin Jol zijn elftal behoorlijk parten had gespeeld. In de eerste helft dicteerde de landskampioen het spel op het middenveld. De Belg Moussa Dembélé had geen kind aan Vurnon Anita. Demy de Zeeuw kreeg bij elk balcontact een striemend fluitconcert. De Ajacied had zich in een interview kritisch uitgelaten over zijn oude club AZ. Dat was het publiek niet ontgaan. Koeman had in de aanloop naar het duel met Ajax een citaat van De Zeeuw uit het interview opgehangen in de kleedkamer. „Je gooit niet met modder naar een club waar je veel aan te danken hebt. Vroeger waren voetballers meer kerels. Daar zijn er niet veel meer van.”

Tegen die achtergrond was het misschien niet vreemd dat De Zeeuw in de duels met Schaars voor rust het onderspit dolf. En zijn zwakke punt – de middenvelder stelt zich bij balverlies vaak niet goed op – openbaarde zich ook. Verder zorgden David Mendes da Silva en de oprukkende linksback Simon Poulsen dat de AZ-motor van extra power werd voorzien. Dat het bij een treffer van Mounir El Hamdaoui bleef, kwam door onzorgvuldigheid in de laatste fase van de aanvalsgolven die AZ produceerde.

In de rust vielen er harde woorden in de kleedkamer van Ajax. Sommige spelers zeiden elkaar ongezouten de waarheid. Jol had de situatie op het middenveld goed geobserveerd en kwam met een opmerkelijke ingreep. Hij verving de trage spits Marko Pantelic niet voor een andere aanvaller, maar voor een extra verdedigende middenvelder, Gabri. Daardoor kon Ajax in de middelste linie het heft in handen nemen en werden zwervende aanvallers als Suarez, Dennis Rommedahl en Urby Emanuelson weer bereikt. Bondscoach Bert van Marwijk voorspelde het in de rust: Ajax kan momenteel uit geslagen positie weer opstaan.

Emanuelson zorgde voor het begin van de ommekeer. Hij zag vanaf ongeveer dertig meter AZ-doelman Sergio Romero naar de tweede paal gaan om een voorzet te onderscheppen. Die kwam er dus niet. Het harde afstandsschot sloeg in als een granaat. Emanuelson wist van Carlo l’Ami, keeperstrainer van Ajax, hoe Romero zich in dit soort situaties opstelt. „Ik dacht: laat ik het maar eens proberen. Romero komt er vaak gretig uit bij voorzetten van de flanken omdat hij met zijn lengte gemakkelijk bij de bal kan.”

Suarez (twee keer) en verdediger Gregory van der Wiel bezegelden het lot van AZ. Aan de wonderschone omhaal van Graziano Pellè (4-2) werd in het Alkmaarse kamp weinig plezier meer beleefd.

De metamorfose van AZ in de tweede helft verbaasde ook Jol. „We zijn er hier gelukkig goed vanaf gekomen. AZ speelde voor rust fantastisch. We holden voortdurend hijgend achter spelers als Dembélé, El Hamdaoui en Schaars aan. Dan krijg je mentaal toch een knauw. Ik heb zelden in één wedstrijd zo’n contrast tussen twee helften meegemaakt.”