Voetbalmakelaars vrezen einde van licenties

De FIFA wil het vak van voetbalmakelaar vrijgeven door in het voorjaar 2010 de licenties af te schaffen. De agenten vrezen dat wildgroei zal toenemen.

De licenties voor spelersmakelaars van de FIFA hebben hun langste tijd gehad. Een werkgroep van de wereldvoetbalbond werkt aan de afschaffing. Eerdere geruchten hierover kunnen nu worden bevestigd. Het streven is erop gericht vanaf het voorjaar 2010 de begeleiding van spelers bij transfers vrij te laten. Eind november komt de commissie met een afgerond plan dat wordt voorgelegd aan het Uitvoerend Comité van de FIFA. Het hoogste orgaan moet dan alleen nog overleggen met de nationale bonden over de implementatie.

In plaats van de makelaarslicenties komt een strenge controle op contracten en geldstromen. Elke transfer passeert straks het speciale controleorgaan van de FIFA. De reglementering en naleving wordt overgelaten aan de nationale bonden. „Er is goed nagedacht over de consequenties”, verzekert Theo van Seggelen die namens de internationale spelersvakbond FIFPro zitting heeft in de werkgroep. „De voetballerij moet er beter van worden. We willen juist geen chaos veroorzaken, maar voor transparantie zorgen rondom transfers. Het moet afgelopen zijn met grote bedragen die in de zakken van makelaars verdwijnen. Er moet ook een einde komen aan dubbele deals, zwartgeldschandalen en kinderhandel. Dit komt op internationaal gebied veelvuldig voor. Om dat te bestrijden heb je geen licenties nodig. Er bestaat nu een geweldige wildgroei onder spelersagenten.”

De FIFA constateerde in juni tijdens een congres op de Bahamas dat slechts een kwart van alle transfers wordt begeleid door gelicentieerde makelaars. Op initiatief van voorzitter Sepp Blatter werd een commissie opgericht om de oorzaken hiervan te onderzoeken. Dit college besloot over te gaan tot een deregulering. De FIFA beschikt niet over voldoende mankracht om goede controle uit te oefenen op makelaars bij alle transfers. De KNVB hoort slechts in de wandelgangen over de ontwikkelingen op dit gebied bij de wereldvoetbalbond. „En dat vinden wij vrij irritant”, zegt een woordvoerster van de profafdeling. „Voorlopig heeft de FIFA ons nog meegedeeld dat de examens in maart van 2010 gewoon door kunnen gaan.” Zodra het vaststaat dat de licenties worden afgeschaft, zal de KNVB in overleg treden met de Engelse en Duitse voetbalbond. „Dan willen we kijken hoe we zelf de regulering in stand kunnen houden en op welke wijze we er sturing aan kunnen geven. Met als uiteindelijk doel te komen tot een nieuwe Europese regelgeving”, aldus de woordvoerster. En Michael van Praag, voorzitter van de KNVB: „Als de FIFA de licenties afschaft, zullen wij daarin mee moeten gaan. Verder vind ik niet dat je alle makelaars moet afschilderen als schorriemorrie. Bij het merendeel valt het in Nederland wel mee.”

Pro Agent, de belangenorganisatie van voetbalmakelaars, maakt zich niettemin ernstig zorgen. Bij de KNVB staan zo’n 110 gelicentieerde spelersagenten geregistreerd. Zij hebben tegen betaling een examen moeten doen over de regelgeving van de FIFA. Het slagingspercentage is de laatste jaren laag. De licenties worden verstrekt door de KNVB volgens de richtlijnen van de FIFA. „Een vrije marktwerking is hartstikke belangrijk”, beaamt Roberto Branco Martins, directeur van Pro Agent. „Maar het kan niet zo zijn dat elk willekeurig iemand straks het werk overneemt van mensen die wel professioneel bezig zijn. Voorstanders van afschaffing hebben binnen de EU ook de politiek achter zich gekregen. Sommige politici, zoals staatssecretaris Frans Timmermans, koppelen de makelaardij in het voetbal aan criminaliteit. Maar het is toch wel handig als er een bepaalde vorm van regulering blijft. En het moet duidelijk worden wie er op nationaal niveau als makelaar mag optreden.”

Van Seggelen maakt zich niet druk over de vrees van de makelaars. „Ze schreeuwen moord en brand, maar ze hebben de klok horen luiden en weten niet waar de klepel hangt. Er is al een registratieplicht voor agenten van spelers en een controle op intermediairs (de nieuwe benaming voor spelersagent, red.). Dat zal nog verbeteren. Of een bakker om de hoek straks ook spelers kan begeleiden? Niet iedereen kan broodbakken.”

Pro Agent kreeg deze week te horen dat advocaten die niet-gelicentieerde makelaars helpen met een transfer door (tegen betaling) even een handtekening onder het contract te zetten, in het vervolg gestraft worden door de Orde van Advocaten. Branco Martins: „De Orde heeft bepaald dat de advocaat ook werk verricht moet hebben aan de overgang of contractverlenging van de speler. Anders maakt hij oneigenlijk gebruik van zijn beroep. Als dat voortaan gebeurt, en dat komt momenteel best vaak voor, kan hij worden geschorst.”

De werkgroep dient ook antwoord te geven op de vraag wie in het vervolg de commissie moet betalen, de zogenoemde fee. Volgens Van Seggelen zal dat de opdrachtgever worden met de intentie dat de speler zijn eigen tussenpersoon betaalt en dus ervoor zorgt dat de fee niet te hoog oploopt. „Dat is niet nieuw, het staat nu ook zo omschreven in de regels”, stelt Van Seggelen. Branco Martins echter: „De opdrachtgever kan dus ook de club zijn. Clubs zullen altijd met budgetten blijven werken voor spelersaankopen waarin een bedrag wordt gereserveerd voor de makelaar. In de Nederlandse wetgeving staat bovendien dat een werknemer niet hoeft te betalen voor arbeidsbemiddeling. Internationaal. Ook internationaal is het een regel dat ze beschermd dienen te worden.”