Het Spanbroeker Systeem

DSB geen systeembank? Ammehoela. Het hangt er vanaf over welk systeem je spreekt.

De razendsnelle ondergang van de bank uit Wognum leert dat ook provinciale bankjes een cruciale rol in de Nederlandse samenleving kunnen spelen.

Nee, niet zozeer op financieel gebied. Een spaarpot van 4,3 miljard euro is een miniem aandeel op de Nederlandse spaarmarkt van zo’n kwart biljoen. Op de hypotheekmarkt heeft het bedrijf van Dirk Scheringa een marktaandeel van nog geen 2 procent.

Op tenminste één andere economisch vlak speelde DSB wél een prominente rol: als adverteerder op tv en in gedrukte media. Volgens marktonderzoeksbureau Nielsen had DSB met zijn merknamen als Becam en Postkrediet onder de financiële instellingen een marktaandeel van 35 procent in televisiespotjes, en 20 procent van alle mediabestedingen van de financials. Voor de omroepen en hun bladen is het omvallen van de bank rampzalig.

Ook op sociaal-cultureel gebied fungeerde Scheringa als spin in een web. Van kunstpausen tot de Cultuurminister aan toe maakte men zich terecht zorgen over de inbeslagname door ABN Amro van de collectie van het Scheringa Museum in Spanbroek. In het (Magisch) Realisme vormen de ruim duizend kunstwerken een unieke verzameling die volgens hen niet uit elkaar mág vallen. Veilinghuizen en handelaren steunen dat vast. Als al die stukken in één keer op het veilblok belanden, zal het prijsniveau van een Willink, een Freud of een Koch danig dalen.

De tweede hobby van de gevallen zakenman is voetbal. Ook hierin speelde Scheringa het afgelopen decennium een prominente rol. Met de miljoenen van zijn bank werd AZ kampioen. Dat maakte hem een gewichtige gast binnen het informele gezelschap van miljonairs, bestuurders en makelaars dat skyboxen en business seats bevolkt.

AZ is niet alleen een geduchte speler op het veld geworden, maar ook op de transfermarkt. Als de voetbalclub uit Alkmaar in de draaikolk van DSB wordt meegezogen kan dat een marktverstorende werking hebben. Een groep getalenteerde en duur betaalde topvoetballers komt voor een prikkie op de markt.

Scheringa verwijt De Nederlandsche Bank niet erg haar best te hebben gedaan zijn DSB Bank overeind te houden. Om al die andere redenen is het niet onwaarschijnlijk dat de KNVB en het ministerie van OCW wél hun uiterste best zullen doen om de landskampioen voetbal en de imposante kunstcollectie in leven te houden.

Krijgt de nalatenschap van Scheringa toch nog eeuwigheidswaarde. Al zullen zijn initialen wel overal vakkundig van de gevel worden gesloopt.

Philip de Witt Wijnen