Dubai verliest van Abu Dhabi

De status van Dubai als het financiële centrum van de Golf-regio lijkt in gevaar. Buurland Abu Dhabi lijkt een reddende engel, maar de ambities van de oliestaat botsen met die van Dubai.

Het zwaar in de schulden zittende Dubai is aan een vernederend staatsbankroet ontsnapt dankzij een reddingsoperatie en de impliciete steun van het olierijke buurland Abu Dhabi. Maar dat land ziet nu zijn kans schoon zijn eigen ambities te verwezenlijken en het belangrijkste financiële dienstencentrum van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) te worden – en misschien wel van de hele Golf-regio.

Hoewel de erkende schuldenlast van Dubai 80 miljard dollar bedraagt, hetgeen overeenkomt met 140 procent van het bruto binnenlands product, ligt de werkelijke schuld zelfs nog hoger, aldus ingewijden. De commerciële vastgoedmarkt van Dubai, die de economie heeft gedomineerd, is ingestort. De prijzen zullen naar verwachting met nog eens 20 procent dalen, bovenop de daling van 48 procent van vorig jaar, aldus Colliers International.

Abu Dhabi, de politieke hoofdstad van de VAE, heeft acht maanden geleden 10 miljard dollar aan noodkredieten aan Dubai ter beschikking gesteld. Maar er zijn weinig tekenen die erop wijzen dat Dubai of zijn vele staatsbedrijven sindsdien het vertrouwen van de internationale beleggers hebben herwonnen. Een tweede tranche van een geplande obligatie-uitgifte van 20 miljard, die was bedoeld om een deel van zijn schulden te herfinancieren, lijkt op niet al te veel belangstelling te kunnen rekenen. Van de federale autoriteiten in Abu Dhabi wordt opnieuw verwacht dat ze steun zullen bieden in de aanloop naar het verval in december van islamitische obligaties (‘sukuk’) ter waarde van 3,5 miljard dollar, die zijn uitgegeven door de staatsprojectontwikkelaar van Dubai.

Ondanks de traditionele rivaliteit tussen de beide emiraten zou het niet in het belang van Abu Dhabi zijn als de economie van zijn buurland zou instorten. Abu Dhabi legt Dubai financieel bepaald niet het vuur aan de schenen in ruil voor het uitwerpen van een reddingslijn. De jaarlijkse couponrente van 4 procent op de obligaties met een looptijd van vijf jaar die het land heeft gekocht, is nauwelijks lucratief te noemen. Ook heeft Abu Dhabi Dubai niet vernederd door aantrekkelijke bezittingen op te eisen, zoals luchtvaartmaatschappij Emirates of havenbeheerder DP World.

Niettemin lijkt Abu Dhabi Dubai te hebben ingefluisterd de meedogenloze zelfpromotie te laten varen. De heerser van Dubai, sjeik Mohammed bin Rashid Al Maktoum, heeft het vandaag de dag in de eerste plaats over de ‘economie van de VAE’ en niet zozeer over die van Dubai zelf.

Nu Dubai op niet mis te verstane wijze zijn plaats is gewezen, lijkt Abu Dhabi graag zijn middellangetermijndoelstelling te willen verwezenlijken en het buurland de loef af te willen steken als financieel centrum. Dubai mag dan een voorsprong van tien jaar hebben en grote hoeveelheden sjieke nieuwbouw hebben neergezet, Abu Dhabi toont zijn financiële spierkracht en investeert miljarden in een snelle inhaalpoging.

Langs de kustlijn van de hoofdstad verschijnen kunstmatige eilanden, terwijl het hart van het nieuwe zakendistrict gestaag vorm krijgt. Een ontwikkelingsproject dat in 2007 is gestart en in 2013 moet worden voltooid, zal lage huren bieden en Dubai rechtstreeks uitdagen als vestigingsplaats voor internationale bedrijven, aldus een bron bekend met de plannen van de regering van Abu Dhabi. De nieuw te bouwen luchthaven Al Maktoum zal net zo makkelijk de hoofdstad kunnen bedienen als het om regionale en internationale bezoekers gaat.

Maar zullen de multinationals hun tenten in Dubai wel willen opbreken, om ze vervolgens op anderhalf uur rijden weer neer te zetten in Abu Dhabi? De buitenlandse werknemers wonen immers allemaal in Dubai. Het toegenomen weekendverkeer op de weg van Abu Dhabi naar Dubai getuigt van de aantrekkingskracht die de liberale normen van het armere emiraat uitoefenen op diegenen die in de conservatievere omringende regio’s wonen. Abu Dhabi lijkt te beseffen dat zelfs áls de werkgevers naar de hoofdstad willen verhuizen, velen toch liever in Dubai zullen blijven wonen – vandaar de plannen voor een hogesnelheidslijn tussen beide steden.

De pogingen van Abu Dhabi om Dubai te vervangen als de financiële dienstenhoofdstad van de VAE lijken bedreigend. Maar of het emiraat erin zal slagen het financiële centrum van de regio te worden, hangt af van de vraag of het de komende jaren concurrentie van Qatar, Bahrein en Saoedi-Arabië de baas zal kunnen blijven.

Wat Dubai betreft, het verzwakte emiraat zal zijn eigen ambities moeten heroverwegen en een nieuw economisch beleid moeten uitstippelen. De bevolking van zes miljoen mensen van de VAE heeft immers geen behoefte aan vijf internationale luchthavens, drie aandelenbeurzen, drie financiële toezichthouders en twee financiële centra. Als Dubai op de langere termijn een welvarende economie wil hebben, zal het nu misschien genoegen moeten nemen met het aanprijzen van strandtoerisme. (Breaking views)

Vertaling Menno Grootveld