Tirannen

Tirannen werden ze genoemd. Ze waren de machtigste mannen van archaïsch Griekenland. Hun almacht was gebaseerd op hun almachtige kapitaal en ze gebruikten hun macht om hun kapitaal te vermeerderen. Een beetje zoals Berlusconi, maar dan zelfs zonder de schijn van enige vorm van democratie hoog te houden.

Ze waren de dictators van hun stadstaten. Maar ze noemden zichzelf weldoeners. Het is een oude truc. Wie zichzelf buitensporig verrijkt, verdedigt zijn imago door te zeggen dat hij zijn rijkdom inzet voor het welzijn van de samenleving. Hiëron schonk zijn stad Syracuse prestigieuze overwinningen op de Olympische Spelen. Pisistratus van Athene liet monumenten bouwen en stichtte het grote religieuze en culturele festival ter ere van Dionysus. Maar ze kwamen ten val en dat was terecht, omdat hun vrijgevigheid slechts een masker was voor hun graaizucht.

En deze week kwam de tiran van West-Friesland ten val. Een weldoener noemde hij zichzelf. Hij heeft de stad Alkmaar een landskampioenschap geschonken. Hij heeft een museum laten bouwen om zijn op eigen kosten bijeengebrachte collectie realistische kunst aan het volk te tonen.

En het heeft nog gewerkt ook. Het volk draagt hem zelfs na zijn val op handen. De schilderijen zijn in beslag genomen en op de lege muren van het museum schrijven bezoekers dat hun tiran een held is. Zelfs de Minister van Schilderijen, Plasterk, doet een emotionele oproep om de unieke collectie bijeen te houden. En iedereen, zelfs de Minister, lijkt te vergeten dat de val van de tiran en de confiscatie van zijn kunstschatten geschieden conform de wetten van onze rechtsstaat.

Zowel de voetbalclub als de schilderijen zijn nu in het bezit van curatoren die de taak hebben het faillissement af te ronden. Hun enige opdracht is om alles zo snel mogelijk voor zo veel mogelijk geld te verpatsen. Zij zullen de schilderijen en de voetballers apart verkopen als dat meer geld oplevert dan alles bijeen houden. En dat is goed en rechtvaardig, want zij komen op voor de rechten van de schuldeisers. Maar in de publieke opinie zijn de gedupeerden de schurken en de uitbuiter een held.

Ilja Leonard Pfeijffer