Boek-delen Prijs: wie van de drie?

Lees- en boekenclubs kozen uit de recente literatuur hun favoriete romans. De uitverkorenen zijn: Arthur Japin, Connie Palmen en Marieke van der Pol. Een van hen zal de Boek-delenprijs 2009 winnen. Het oordeel van de bijlage Boeken staat hieronder.

Voor de Boek-delen Prijs 2009 zijn Lucifer van Connie Palmen, De overgave van Arthur Japin en Bruidsvlucht van Marieke van der Pol genomineerd. Alle drie de boeken verschenen in 2007 en werden in de bijlage Boeken besproken.

Arthur Japin haalde met De overgave volgens Pieter Steinz een voldoende voor het examen ‘de literaire western’. ‘Geen western zonder „showdown” en het getuigt van respect voor de traditie én gevoel voor humor dat Japin zijn hoofdpersonage Granny Parker op klassieke wijze, maar met een knipoog, de confrontatie laat aangaan met haar tegenstander, het jonge Comanche-opperhoofd Quanah dat door een speling van het lot haar achterkleinkind is. Hoe, en wat de ontmoeting in mei 1875 voor gevolgen heeft, vormt de kern van De overgave. [...] De overgave is in sommige opzichten een pre-revisionistische western, waarin de roodhuiden weer de scalplustige tegenstanders zijn van brave pioniers, die proberen het hoofd boven water te houden in een door-en-door vijandige omgeving. Maar Japin voegt ook iets toe aan de waargebeurde geschiedenis en dat is psychologie – naar het recept van zijn grote voorbeeld uit de historische romanliteratuur, Marguerite Yourcenar. De overgave is een boek over verdriet, de verwerking daarvan en over hoe moeilijk het is om te vergeven’ (Boeken 18.10.07).

Janet Luis had enkele vragen bij Lucifer van Connie Palmen: ‘In Lucifer wijkt Palmen enigszins af van haar bekende, autobiografische stramien. Weliswaar opereert ze ook deze keer vanuit een intellectueel Amsterdams milieu en zijn de beschreven gebeurtenissen lang niet allemaal aan haar eigen fantasie ontsproten, maar zelf komt ze er niet al te prominent in voor. Zij is de naamloze schrijfster die in het begin en aan het eind van het boek opduikt om stof te verzamelen voor de door haar te schrijven roman Lucifer. Lucifer is een sleutelroman. Dat zou wel eens voor veel lezers de charme ervan kunnen zijn. Komt Lucas Loos enigszins overeen met het overgeleverde beeld van Peter Schat? Wie zijn al die vroegere vrienden met wie hij aanzat aan ‘De Tafel’ in ‘De Kring’ en die hier zo uitgebreid aan het woord komen? [...] Een andere vraag die zich opdringt: wie is nu eigenlijk de Lucifer uit de titel? Is Clara de gevallen engel? Of toch Lucas, die een symbolische val maakte uit zijn zelfgeschapen muzikale hemel? Of nog eerder Connie Palmen zelf, die hier als schepper de strijd aangaat met God? In de roman is op zeker moment sprake van de demonische aard van de literatuur. „Ze liegt en bedriegt, verfraait en verdicht, en toch overtreft ze in al haar leugenachtigheid de werkelijkheid in waarheidsgehalte.” Toch hebben al die verfraaiingen en verdichtingen mij nog niet erg weten te overtuigen van het waarheidsgehalte van deze roman over Peter Schat, of van de dramatische noodzaak ervan. Hij blijft er zo’n beetje tussenin hangen, tussen literatuur en werkelijkheid, tussen treurspel en dorpspomp’ (Boeken 02.03.07).

De verwikkelingen in Bruidsvlucht van Marieke van der Pol laten zich lastig weergeven, schreef – wederom – Janet Luis. ‘Bruidsvlucht is een royaal opgezette vertelling met schaarse momenten van geluk en veel rampspoed. De liefhebbers van streekromans en familiesaga’s zullen er hun hart aan ophalen. Van der Pol meet de slechte huwelijken, het soms barre weer, het heimwee, de soms moeizame omgang met Kiwi’s en Maori, het onverwerkte oorlogsleed, de gewenste én ongewenste zwangerschappen breed uit. Boven dit alles zweeft de grote liefde tussen Frank en een van de drie meisjes. Het verhaal is wat langdradig en ook wel wat uitleggerig. Het boek had bovendien wat knisperiger van stijl gemogen. Maar er zitten mooie en ontroerende passages in: weemoedig stemmende emigrantenoverwegingen, levendige landschapsbeschrijvingen, en natuurlijk de opwindende luchtrace, die we als het ware van binnenuit kunnen meemaken, 44 jaar na dato’ (06.07.07).

Bruidsvlucht is inmiddels op basis van een scenario van Van der Pol verfilmd door Ben Sombogaart als Bride Flight. Op het Nederlands Filmfestival kreeg Pleuni Touw een Gouden Kalf voor de beste bijrol.