Riskante keuze loopt verkeerd af voor Vreeman

Burgemeester Vreeman lichtte de raad van Tilburg niet in, omdat er tegen raadslid Smolders een corruptieonderzoek liep. „Fatsoen erin, gif eruit!”

Camera’s draaiden, journalisten schreven, radiomicrofoons stonden open en beveiligers bewaakten de ingang van de raadszaal gisteravond in Tilburg. Het ging hard tegen hard tussen burgemeester Ruud Vreeman en raadlid Hans Smolders.

Vreeman probeerde zijn positie te redden door te zeggen dat een aantal Tilburgse raadsleden niet integer is. Gebrek aan integriteit in de gemeenteraad is volgens hem het grootste probleem. Hij wees fel naar Smolders tegen wie hij aangifte deed van corruptie nadat een vastgoedontwikkelaar uit de VS hem eind 2008 belde met de boodschap dat Smolders 75.000 euro wilde aannemen als hij zou stemmen voor steun aan een shopping mall in de stad.

Smolders noemde Vreeman in vrijwel elke zin die hij uitsprak regentesk en reageerde op diens aantijgingen door te zeggen: „Vreeman probeert zijn fouten af te stralen op andere mensen. Dit is het meest belachelijke verhaal dat ik ooit heb gehoord. Vreeman verspreidt smaad en laster.”

Er is een onwerkbare situatie ontstaan tussen de raad en Vreeman (PvdA). Gisteravond keurden 24 van de 39 raadsleden af dat Vreeman de raad onvolledig heeft geïnformeerd over overschrijding van verbouwingskosten van het Midi-theater. Vijf oppositiepartijen twee coalitiepartijen lieten Vreeman vallen: VVD (4 zetels) en SP (5 zetels). Alleen coalitiepartijen PvdA (11 zetels) en GroenLinks (3 zetels) en oppositiepartij TVP (1 zetel) steunden hem.

Commissaris van de koningin Wim van de Donk sprak vanmorgen met Vreeman over de ontstane situatie en spreekt morgen met de fractievoorzitters. Hij licht vervolgens de minister in en die beslist over aanblijven of vertrek van de burgemeester. Minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken, PvdA) zei vandaag bezorgd te zijn.

Vreeman piekert er niet over zelf op te stappen: „Ik wacht de uitkomst ontspannen af.”

Het onderwerp van de raadvergadering was de verbouwing van het Midi-theater die 1,9 miljoen euro duurder uitviel dan de geraamde 5 miljoen euro. Commotie rond het theater leidde tot de val van een college en het opstappen van twee wethouders. Een enquêtecommissie onderzocht waarom de verbouwing zoveel duurder uitviel. Ze concludeerde dat Vreeman de raad onvoldoende heeft geïnformeerd waardoor die zijn controlerende taak niet goed kon uitvoeren.

Vreeman gaf toe dat de raad beter geïnformeerd had kunnen worden. Maar hij had goede redenen dat niet te doen, zei hij. Op het moment dat hij lucht kreeg van de extra kosten, werd duidelijk dat de rijksrecherche onderzoek deed naar corruptie van Smolders. Vreeman: „Kunt u zich dat voorstellen? Als ik de wethouder had geadviseerd de raad in te lichten over de kostenoverschrijding, was het college naar mijn idee gevallen. Alleen met een intact college konden wij weerstand bieden aan gebrek aan integriteit binnen de raad.”

Hij hoopte op begrip. „Ik nam een moeilijke en riskante beslissing, die ik volledig voor mijn rekening neem. Het was een politiek en moreel dilemma. Ik heb naar eer en geweten gehandeld.”

De burgemeester maakte geen excuses, maar zocht de aanval. „In Tilburg is een klimaat ontstaan waarin het nooit weet of iets binnenskamers blijft. De afgelopen jaren zijn er drie integriteitsonderzoeken geweest (zie kader). Je weet niet wie je kunt vertrouwen. Ik kon mijn dilemma met niemand delen.” En met overslaande stem: „Ik vecht hier niet voor mezelf. Ik vecht voor Tilburg en een integere gemeenteraad. U moet stelling nemen. Wegkijken is onverantwoord.”

Veel raadsleden toonden, na de zoveelste schorsing van de avond, begrip voor Vreemans dilemma. Maar zij verwierpen de beslissing die hij hieraan had verbonden. SP-fractievoorzitter Veerle Slegers: „Of de stad wel of niet bestuurbaar is, daar gaat de raad over. Daarover moet niet de burgemeester in zijn eentje beslissen.”

Een woordvoerder van de provincie kon vanmorgen niet zeggen of commissaris van de koningin Van de Donk (CDA) nog voor het weekend met de minister zal spreken. Vreeman (61), die in 2004 aantrad en wiens herbenoemingsprocedure over twee maanden begint, verklaarde eerder graag aan te blijven.

Een woordvoerder van de provincie kon vanmorgen niet zeggen of commissaris van de koningin Van de Donk nog voor het weekend met de minister zal spreken. Vreeman (61), die in 2004 aantrad en wiens herbenoemingsprocedure over twee maanden begint, verklaarde eerder graag aan te blijven.

Na middernacht verlieten raadsleden, wethouders, burgemeester, journalisten, beveiligers de raadszaal. In de regenachtige Tilburgse nacht straalde de lichtbak boven het Midi-theater in het centrum van de stad: ‘dit theater is ook zeer geschikt als locatie voor uw bedrijfsfeestje’.