Fijn,Van Dolron doet hetzelfde

Theater Iemand moet het doen door Laura van Dolron. Gezien: 17/10 Nationale Toneel Gebouw, Den Haag. T/m 14/11. Inl: www.nationaletoneel.nl * * * *

In Iemand moet het doen doet Laura van Dolron wat ze al veel vaker heeft gedaan – en dat is een aanbeveling. Deze voorstelling bij Nationale Toneel heeft dezelfde vorm als eerdere monologen, die van de ‘stand up-philosophy’: Van Dolron staat op een kaal toneel en denkt hardop voor zich uit. Voor deze voorstelling ging ze op reis: op stilte-retraite in Thailand, naar een kluizenaar in Spanje en naar Palestijnse jongeren in Jeruzalem

In Iemand moet het doen vlecht ze de ervaringen van die reizen in het mozaïek van haar opvattingen en overwegingen. De alternatieve levenswijzen die ze tegenkwam, koppelt ze aan kritiek op de westerse maatschappij: op Wilders, het kapitalisme, het consumentisme en het integratiedebat.

Knap van Dolron is dat ze daarbij nooit voorspelbaar wordt; juist als je denkt dat ze zich wel heel veilig in links-progressieve hoek opstelt, mondt de monoloog na een onnavolgbaar gedachteparcours plots uit bij het tegenovergestelde: in een intelligente parallel tussen de Palestijns-Israëlische strijd en de kwestie China en Tibet verwijt ze de ‘linkse kerk’ opportunisme en gedraai: „Het is lang niet zo hip om anti-Chinees te zijn, als het is om anti-Israëlisch te zijn. Dat is omdat China als alternatief voor Amerika wordt gezien. Maar nu Obama president is, en Amerika dus misschien goed, is het allemaal opeens heel verwarrend.”

Zo zitten er meer knappe tournures in de voorstelling. Over hoofddoekjes: „Mascara is toch ook een verhulling van je echte wimper?” Wij verhullen ons ook voortdurend, zegt Dolron, met make-up, spullen, status, macht. En toch willen we per se onder die hoofddoekjes kijken. „Er zit haar onder, gewoon háár.” Treffend illustreert ze vervolgens de naïviteit van het integratiedebat: wij verwachten dat mensen die zich aan óns aanpassen, lief en bescheiden zijn. De conclusie van Van Dolron: „Het ego van de Marokkaan is uitstekend geïntegreerd.”

Aan het slot koppelt ze niet al te voorspelbare kritiek op het kapitalisme aan een hartverwarmend pleidooi om liever voor elkaar te zijn. En passant heeft ze voor critici die haar on-origineel vinden haar woordje klaar: „Als marketeers en politici steeds met dezelfde boodschap mogen komen, waarom zou ik daar als kunstenaar dan ‘origineel’ op moeten reageren? Als er niets verandert, vertel ik het nog een keer.” Ze heeft gelijk: iemand moet dat doen, het keer op keer vertellen. En het is goed dat Van Dolron het doet.