De Gal.. de Gal.. de Galliërs Asterix en Obelix zijn 50 jaar!

Tere ere van de vijftigste verjaardag van Asterix en Obelix verschijnt vandaag een jubileumalbum over de Gallische striphelden. Het is een chaotisch schetsboek.

Obelix peinst als De Denker van Rodin, een rijtje Romeinse soldaten deinst achteruit als de popgroep Madness, en piraat Baba schreeuwt De Schreeuw van Munch als hij de Gal.. de Gal.. de Galliërs ziet. In de stripalbums over Asterix en Obelix komen geregeld verwijzingen naar andere kunsten voor, maar voor het jubileumalbum De verjaardag van Asterix en Obelix dat vandaag uitkomt, is de 82-jarige Franse striptekenaar Albert Uderzo helemaal los gegaan.

Een scenario schrijven is nooit Uderzo’s sterkste kant geweest en voor zijn eigen verjaardagscadeau tere ere van het vijftigjarig bestaan van de strip, heeft hij nauwelijks moeite gedaan om een coherente verhaallijn te bedenken. Asterix en Obelix zijn jarig en verschillende personages uit eerdere albums komen op bezoek. Allen denken na over een cadeau, wat Uderzo de kans geeft om pagina’s lang ideeën te tekenen voor een pretpark, een reisgids, een muzikaal eerbetoon, een toneelstuk en een museum. Het album is een chaotisch schetsboek waarin Uderzo lekker kan tekenen wat hij wil. De humor schiet er weer lelijk bij in. Het geestigst is zijn idee voor een moderne Kaasinstallatie: een levende beeldengroep van Romeinen die vastzitten in een kluwen van kaasdraden. Daarbij moet gezegd dat de tekening vooral leuk is omdat het de nostalgisch ingestelde lezer terugvoert naar het boek De Helvetiërs waarin een soortgelijke kaasfondue-orgie voorkomt.

Al vijftig jaar vechten de beroemde Galliërs dapper tegen de Romeinse overheersers, gesteund door de toverkracht die ze onoverwinnelijk maakt. Om hun jubileum te vieren verschijnt vandaag wereldwijd het 34ste album: De verjaardag van Asterix en Obelix: Het Guldenboek (6,49 euro). De Nederlands-Vlaamse uitgever heeft een recordoplage van 125.000 exemplaren laten drukken, die al in de voorverkoop zijn uitverkocht. Wereldwijd bedraagt de oplage drie miljoen. De reeks is al verschenen in 107 talen en heeft elf films opgeleverd, alsmede een pretpark bij Parijs.

De Strip Shop in Leiden ging vannacht om twaalf uur speciaal open voor de verjaardag van Asterix. De eerste vijftig klanten kregen een flesje toverdrank. De winkel has 250 exemplaren van het jubileumboek ingeslagen. Andere winkels verkochten gewoon vanaf vanochtend negen uur de eerste boeken. De verjaardag wordt in de rest van de wereld gevierd met tentoonstellingen, spektakels en colloquia. Op 29 oktober wordt in Parijs een grote manifestatie gehouden onder de naam: ‘De Galliërs bezetten Lutetia’. Er is een optocht en er worden tien sites ingericht in het centrum van Parijs.

Asterix verscheen op 29 oktober 1959 voor her eerst in het Franse stripblad Pilote. De strip dankt zijn roem vooral aan de anachronistische grappen van schrijver René Goscinny (1926-1977), die het Romeinse Gallië uit de tijd van Caesar niet alleen gebruikt voor gymnasiastenhumor, maar vooral om te verwijzen naar het naoorlogse Frankrijk, met zinspelingen op Franse politici, de verwende protestgeneratie, de decadentie van het kapitalisme, het experimenteel toneel en The Beatles. De reeks behoudt zijn hoge kwaliteit tot bladzijde 37 van De Belgen. Op 5 november 1977 overlijdt Goscinny namelijk onverwachts. Tekenaar Albert Uderzo (1927) zet de reeks in zijn eentje voort. Zijn solo-albums zijn echter matig tot slecht, met als dieptepunt het voorlaatste album, Het geheime wapen (2005), waarin buitenaardse wezens optreden.

Stripwinkel Lambiek in Amsterdam heeft maar een paar exemplaren besteld, en ging zeker niet speciaal open vannacht. Een medewerker: „Heb je de laatste gelezen? Dat was met space aliens! De serie is echt verpest. Het is een slechte zaak voor de stripwereld dat dit album zoveel aandacht krijgt. Het jaagt potentiële nieuwe lezers alleen maar weg van de stripkunst.”

De verjaardagen van Asterix en Obelix, – ze zijn op dezelfde dag jarig – werden overigens eerder al gevierd in Obelix en Co (1976) en in Latraviata (2001).