'Awhoo' is bizarre weerwolf-imitatie

Shakira’s jongste cd She Wolf klinkt als een klok. In de clip die al 35 miljoen keer op Youtube is bekeken, slingert ze door een kooi, gehuld in bodystocking.

Toen Shakira vier jaar was leerde ze buikdansen. Toen ze acht was, ontdekte Shakira dat ze zelf nummers kon schrijven. Op haar tiende zong Shakira waar ze maar kon, in cafetaria’s, voor mijnwerkers; optreden werd een verslaving. Zoals ze het nu zelf omschrijft: het was niet zomaar een ambitie, het was dwangmatig.

Diezelfde dwang spreekt uit Shakira’s muziek. Als Shakira (geboren als Shakira Isabel Mebarak Ripoli, te Barranquilla, Colombia, in 1977) haar mond opendoet, is er geen sprake van zomaar zingen. Het lijkt alsof ze haar hele lichaam inzet om klank voort te brengen. Geen probleem dat die stem, zoals een leraar op de lagere school opmerkte, soms klinkt als een geit. Shakira klinkt evengoed als een trompet, een wolf, of een vrouw in barensnood. Voor Shakira is alles wat uit de krochten van haar wezen komt, de moeite waard.

Haar lichaam trekt ook de aandacht met de clip bij haar nieuwe single She Wolf. Daarin legt Shakira, in huidkleurige bodystocking, de lat weer hoger waar het gaat om sensueel bewegen. ‘Dansen’ is niet het woord: gevangen in een kooi slingert de zangeres haar benen rond haar nek, valt in spagaat, klimt omhoog, likt de tralies, laat zich achterover klappen, om op handen en voeten, als een schokschouderende reuzenspin, verder te playbacken – alles in de maat.

Als die clip – inmiddels 35 miljoen keer bekeken op Youtube – maar niet de aandacht afleidt van de muziek. Want Shakira is een uitzonderlijke muzikant. Zoals het ook bijzonder is dat ze de vierde plaats inneemt in de hiërarchie van goedverdienende zangeressen (na Madonna, Céline Dion, Barbra Streisand). Shakira is excentrieker dan andere vrouwelijke beroemdheden: ze is expliciet in haar teksten en als ze even geen zin heeft in muziek maken, studeert ze gewoon geschiedenis aan de universiteit van Los Angeles, incognito met pruik.

Ook Shakira’s derde cd She Wolf, de opvolger van Oral Fixation Vol. 2 (2005), klinkt als een klok. De romantische sound met Latin-invloeden is verdwenen, haar muziek drijft op een stroom van elektronische akkoorden, die zich nu eens glooiend, dan weer hortend en stotend om haar vocale uitschieters welft. Die dansbare onderstroom wordt aangekleed met verrassende vondsten, zoals een koerende klezmer-klarinet in Long Timeof het houterige klokkenspel van Good Stuff. Shakira’s stem is kamerbreed en imposant, met hier en daar een jankende toon. En ze is bizar: zoals haar weerwolf-imitatie (‘Awhoo’) in She Wolf, en het einde van Men In This Town, waar een vrouw het moeizame liefdesleven in Los Angeles bezingt („Matt Damon’s is not meant for me”) om te concluderen dat hopen op liefde zoiets als zelfmoord is. In het afsluitende couplet, met de herhaalde woorden „It’s a suicide way, they say” klinkt de zangeres alsof ze lachgas heeft genomen.

Afgezien van het wat bleke Gypsy is She Wolf een vervoerend geheel. Stoere liedjes als Did It Again, Why Wait en Mon Amour denderen voorbij; de single She Wolf heeft een moderne monotone basis, en Spy (met Wyclef Jean) biedt luchtige dance-hall, met Shakira als trompet. Ze werkte voor de meeste nummers samen met Neptunes-producer Pharrell Williams, die hier warmbloediger is dan op Madonna’s album Hard Candy (2008).

Zoals Shakira naar aanleiding van de clip bij She Wolf vertelde, voelt ze zich tegenwoordig de baas over haar vrouwzijn; ze weet wat er mee kan bereiken.

De teksten op She Wolf zijn uitgesproken: „Just let those eloquent hands of yours (all night long)/ just keep on going” (in Long Time), of: „Where are all the men in this town?” (Men In This Town).

Het aantrekkelijke aan Shakira is haar doorleefdheid, ze is geen popprinses, ze is mens. Onderwerpen als seks, relaties en vrouwelijkheid worden ons rauw opgediend. Zoals ze op haar vorige cd al liet weten: „I don’t always smell like strawberries and cream”.

Bekijk de clip van ‘She Wolf’ via nrc.nl/kunst