Notarissen en de SP

Notarissen en de SP lijkt op het eerste gezicht niet zo’n voor de hand liggende combinatie. Jan Blokker schrikt zich zelfs dood (nrc.next, 7 oktober). De verklaring voor die combinatie is echter even simpel als voor de hand liggend: de uit de hand gelopen marktwerking.

In 1999 werd de nieuwe Wet op het notarisambt ingevoerd. Geheel in overeenstemming met de neoliberale geest van de Paarse coalitie moest er gedereguleerd worden, wat leidde tot de invoering van marktwerking. Door de marktwerking werden de vaste tarieven voor verschillende werkzaamheden afgeschaft. Volgens het toenmalige kabinet zou dit leiden tot lagere prijzen en een betere service. Deze zegeningen van ‘de markt’ zijn nu, 10 jaar later, nog ver te zoeken.

Met name op het terrein van de verkoop van woningen en ander onroerend goed brak er een moordende concurrentie uit. Om maar hun aandeel in die markt te behouden bleken notarissen bereid fraude te plegen, provisie te betalen en moest men steeds meer onder elkaars prijs duiken. Dit laatste leidde tot lagere prijzen. Maar op andere terreinen, bijvoorbeeld op het gebied van testamenten en echtscheidingen, stegen de prijzen juist flink. Per saldo heeft de marktwerking voor de mensen dus maar weinig financieel gewin opgeleverd.

De notaris is dankzij de marktwerking in een spagaat terecht gekomen. Hij is een ‘openbaar ambtsdrager’ gelijk aan een rechter, maar moet tegelijkertijd ondernemer zijn. Dat kan niet samengaan. Een belangrijke bijdrage aan het oplossen van de wantoestanden, is de herinvoering van vaste bodemtarieven.

Jan de Wit en Arda Gerkens

Kamerleden voor de SP