Deutsche Bank koopt HBU, maar staat houdt deel risico's

Er is een akkoord met Deutsche Bank over de verkoop van ABN-dochter HBU. Maar op het niveau van de details is de deal nog lang niet rond.

Een maand geleden liepen de Duitsers nog boos weg. Minister Bos van Financiën had de ophanden zijnde verkoop van een deel van de zakelijke activiteiten van ABN Amro laten klappen. Gisteren ging Deutsche Bank alsnog akkoord. Voor een bedrag dat iets lager ligt dan de ooit afgesproken 700 miljoen euro wordt Deutsche Bank eigenaar van ABN Amro-dochter HBU, dertien regionale advieskantoren, twee grootstedelijke advieskantoren (in Amsterdam en Eindhoven) en het factoringsbedrijf IFN Finance. De Duitsers krijgen daarmee hun al twee jaar begeerde plek op de Nederlandse markt voor het midden- en kleinbedrijf.

Voor de Nederlandse staat, als aandeelhouder van ABN Amro Nederland de verkoper van deze bedrijfsonderdelen, zit het goede nieuws in heel iets anders. De beoogde fusie tussen ABN Amro en Fortis Bank Nederland kan eindelijk doorgaan. Eurocommissaris Kroes van Mededinging, die het afstoten van 10 procent van ABN’s mkb-activiteiten had bevolen, stemde gistermiddag in met het bereikte ‘akkoord op hoofdlijnen’. Het ministerie van Financiën en Deutsche Bank krijgen een niet nader bekendgemaakte periode om tot een definitief akkoord te komen. Daarna kunnen ABN Amro en Fortis aan de slag om, zoals minister Bos het gisteren omschreef, „een nieuwe, sterke Nederlandse bank te gaan smeden”.

Misschien juichen de partijen te vroeg. De deal is nog lang niet rond. Alle betrokken partijen houden angstvallend hun mond dicht als het gaat om de details van de bereikte overeenkomst tussen Financiën en de Duitsers. Dat zou de finale onderhandelingen wel eens kunnen verstoren, stellen zij in koor. Minister Bos beloofde in een brief aan de Tweede Kamer het parlement „zo spoedig mogelijk” in te lichten over de inhoud van de verkoopovereenkomst. Eerst zal hij goedkeuring moeten krijgen van de betrokken raden van bestuur en commissarissen.

De Kamer heeft die informatie hard nodig, want ook zij moet de verkoop toetsen en goedkeuren. Het cruciale punt daarbij is hetzelfde dat eerder de Duitsers deed weglopen: wie staat er garant voor de kredietportefeuille van ongeveer 10 miljard euro die de ‘New HBU’ gedoopte divisie heeft?

De aanvankelijke gesprekspartner van Deutsche Bank, ABN Amro’s vorige eigenaar Fortis, had afgesproken de risico’s op wanbetaling bij HBU’s klanten gedurende een aantal jaren op zich te nemen. Dat maakte de aankoop voor Deutsche uiterst aantrekkelijk.

Toen de Nederlandse staat vorig jaar oktober door de kredietcrisis gedwongen werd Fortis Bank Nederland en ABN Amro Nederland over te nemen, wilde zij niet zonder meer aan die oude garantieafspraak voldoen. Sterker: de staat wilde het liefst van de hele verkoop afzien. Maar Kroes volhardde in haar eis.

Volgens een betrokken bron hebben het ministerie van Financiën en Deutsche Bank nu afgesproken de risico’s op de kredietportefeuille te verdelen. Daarbij zou Deutsche een kwart van de garanties overnemen van de staat, tegen een marginale korting op de oorspronkelijke overnamesom van 700 miljoen.

Dat betekent dat de Nederlandse overheid voor driekwart van de mogelijke verliezen op de portefeuille garant staat. Dat kost niet per se geld, want misschien betalen de klanten van HBU hun schulden gewoon netjes af. Maar de bank zal er wel geld voor moeten reserveren. Hoeveel is onbekend, omdat niemand nog weet hoe zwak deze portefeuille op dit moment wordt ingeschat. Er moet hoe dan ook extra kapitaal worden aangehouden op de balans. En dat zal de staat als aandeelhouder van ABN Amro moeten storten.

De Tweede Kamer was kort voor de zomer weinig enthousiast om meer belastinggeld in de grote banken te pompen, die al staatssteun hebben ontvangen. Minister Bos zal alles op alles moeten zetten om in het definitieve contract met de Duitsers de schade voor de staat beperkt te houden. Hij moet de Kamer tevreden houden. Aan de andere kant kan het parlement moeilijk dwarsliggen, nu de gewenste integratie van ABN Amro en Fortis zó dichtbij is.

Bos noemde het nu bereikte akkoord gisteren in Luxemburg goed nieuws voor de ruim 1.000 werknemers van HBU. Er komt voor hen een einde aan de nu al twee jaar durende onzekerheid. Maar ook de bewindsman realiseert zich dat er nog veel werk moet worden verzet. „We moeten van de 3 A4’tjes van gisteren 300 A4’tjes zien te maken.”

Lees eerdere artikelenover de verkoop vanHBU op nrc.nl/abn