'Als ondernemers moeten we scherp blijven'

Architecten vangen de eerste klappen op van de recessie in de bouw. Terwijl veel studiegenoten zonder werk zitten, begonnen Onno Faber en Yulia Kryazheva voor zichzelf.

Yulia Kryazheva en Onno Faber. (Foto NRC Handelsblad, Leo van Velzen) Delft, 15-10-09. Architecten Yulia Kryzheva en Onno Faber. Foto Leo van Velzen NrcHb. Velzen, Leo van

Wie zijn grote voorbeeld is? Onno Faber begint te lachen. Rem Koolhaas? Winnie Maas? Frank Gehry? Een andere beroemde architect dan? Dat zou logisch zijn. De boekenplanken van het kantoor van Faber (28) en zijn vriendin Yulia Kryazheva (26) in Delft zijn gevuld met architectuurliteratuur. En Faber is opgeleid tot architect. Maar nee. Onno bewondert Steve Jobs, zegt Kryazheva. Faber lacht instemmed. Achter hem staan twee witte beeldschermen van Apple. Faber neemt een slok koffie uit een witte mok, met Apple logo.

Het zou voor de hand liggen als dit stuk zou gaan over een jonge architect die zonder werk zit. De economische crisis heeft hard toegeslagen in de bouw, waardoor architecten minder te tekenen en ontwerpen hebben. Ontslagen lopen op, zeker onder beginnende architecten die bij bureaus tijdelijke contracten hebben of net in dienst zijn. „Bij vrienden die in dienst werken, is het inderdaad een drama”, zegt Kryazheva .

Maar niet bij ii studio – zo heet het bedrijfje van Faber en Kryazheva – dat ondanks de crisis prima draait. „Wij zijn flexibel”, zegt Faber. „Wij kunnen ontwerpen. Maar niet alleen huizen, ook websites, computerprogramma’s en oplossingen voor stedebouwkundige problemen.”

Faber wil breken met het idee dat een ontwerpbureau slechts één expertise heeft. „Een prachtig voorbeeld is IDEO”, zegt hij. IDEO is een Amerikaans ontwerpbureau. „Zij hebben architecten in dienst, maar ook biologen”, zegt Faber. „Ze kunnen echt alles voor je ontwerpen, als het maar baanbrekend is. Je kunt ze vragen een ruimtevaartuig te ontwerpen, maar dan krijg je wel een ruimtevaartuig dat anders is dan alle andere ruimtevaartuigen.” Zo’n bedrijf wil hij ook.

Dat het allemaal een beetje vaag klinkt, weet Faber. Toch heeft hij eerder bewezen op het goede spoor te zitten. In 1998, Faber was 17, won hij samen met een Amerikaanse en een Singaporese jongen een prestigieuze internetprijs. De drie hadden gezamenlijk een website gebouwd over dolfijnen. Ze communiceerden via chatberichten. De prijs leverde Faber een studiebeurs en een groot artikel in deze krant op. In die tijd had Faber samen met zijn broer een goedlopend internetbedrijf, genaamd World Wide Access. Zijn moeder moest tekenen bij de Kamer van Koophandel en bedrijven die met hem wilden afspreken moesten Faber thuis ophalen. „Ik had nog geen rijbewijs. Best grappig”, zegt hij nu.

Dat bedrijfje levert hem nu in crisistijd voordeel op. Zelfstandig ondernemers klagen massaal dat banken niet bereid zijn zelfs de meest bescheiden kredieten te verstrekken, waardoor de meest simpele bedrijfshandeling als het voorfinancieren van onderdelen moeilijk wordt. Faber heeft zijn hele winst in zijn bedrijf geïnvesteerd. Nooit is hij bij een bank een bedrijfslening aangegaan. „Het voordeel is dat ik mijn werk en mijn privéleven niet scheid”, zegt Faber. „Als ik voor mijn werk een vette camera koop, heb ik die nodig, maar het is ook gewoon leuk.” Het kantoor van Faber en Kryazheva is de benedenverdieping van hun nieuwbouwappartement in het centrum van Delft. De zwarte vergadertafel fungeert in het weekend als eettafel als vrienden komen.

Van de economische crisis merken Faber en Kryazheva weinig. „We spreiden onze inkomsten”, zegt Kryazheva. Ze doen klussen die worden betaald uit subsidiegeld. Zo hebben ze net voor de Haagse Hogeschool een educatief internetprogramma geschreven waarmee basisscholen kosteloos interactief onderwijs kunnen geven. „Dat was met onder meer geld van de Europese Unie”, zegt Faber. Ze doen klussen voor bedrijven. „We hebben net een invoersysteem ontworpen”, vult Kryazheva aan. „Daarbij bekeken we hoe mensen die de hele dag data moeten invoeren dat zo simpel mogelijk kunnen doen, met zo min mogelijk muisklikken en toetsaanslagen.”

Echte bouwkundige opdrachten zitten er momenteel niet tussen. Ja, Faber doet soms mee aan prijsvragen. En ja, Kryazheva werkt soms mee aan onderzoeken naar stedelijke ontwikkeling. „Maar meedoen aan prijsvragen kost vaak meer geld dan het oplevert”, zegt Kryazheva . „En onderzoek is vaak op non-profit basis.” Ook onbetaald dus. Maar dit gratis werk heeft zeker nut voor ii studio. „Het leidt tot betaalde klussen. Of via contacten of via ideeën”, zegt Faber.

Het concept van het educatieve programma voor de Haagse Hogeschool had ii studio al ontwikkeld. „Toen bleek wat de visie van de hogeschool op gratis internetonderwijs was, konden wij ons plan zo aandragen”, zegt Faber. „Het is nu wel belangrijk om meer moeite te doen om opdrachten binnen te halen. Het gaat minder vanzelf.”

Dat het hun in crisistijd prima afgaat, vinden de twee wel bijzonder. Normaal gesproken is het stabieler om in dienstverband te werken en is zelf ondernemen risicovoller. Nu worden hun vrienden bij architectenbureaus ontslagen. „Omdat wij ondernemer zijn, moeten wij scherp blijven. Anders krijgen we geen nieuwe klussen”, zegt Faber. „En met elk project dat we doen, doen we meer vaardigheden op en kunnen we nieuwe producten aanbieden. Daar zit onze stabiliteit in.” En over, zeg, twintig jaar? Dan zijn ze net zo, zweren ze. Net zo fris en net zo baanbrekend. Net als Steve Jobs.