Monddood maken mislukt

Om een rapport over mogelijke schade in Ivoorkust onder de pet te houden, wilde Trafigura behalve pers ook het parlement de mond snoeren.

Politici slaan morgen terug.

Even leek het erop dat het omstreden oliebedrijf Trafigura (geregistreerd in Amstelveen, maar vooral actief in Londen) zijn wil niet alleen kon opleggen aan de media, maar zelfs aan het Britse Lagerhuis.

Morgen slaan de parlementariërs naar alle waarschijnlijkheid terug. Tijdens een debat in het Lagerhuis bekijken ze of een wetswijziging nodig is om bedrijven als Trafigura de mogelijkheid te ontnemen de media (tijdelijk) monddood te maken.

Advocaten van Trafigura weerhielden dagblad The Guardian er vorige week van te publiceren over de vraag die een Lagerhuislid had gesteld over een vertrouwelijk rapport. Dat ging over de schadelijke gevolgen voor de gezondheid van de dumping van chemisch afval in de Ivoriaanse stad Abidjan. Het rapport was in opdracht van Trafigura in 2006 opgesteld door een adviesbureau, nadat het oliebedrijf in opspraak was geraakt door beschuldigingen dat het afval tot de dood van vijftien Ivorianen had geleid.

Het ging volgens Trafigura om een voorlopig rapport, dat bovendien onjuist was gebleken. Het bedrijf had daarom via het advocatenkantoor Carter-Ruck, gespecialiseerd in smaadzaken, bij de rechter een procedure aanhangig gemaakt om publiciteit tegen te gaan, een zogeheten super-injunction. Op grond daarvan kon The Guardian of enig ander medium niet over de zaak berichten tot de rechter een uitspraak had gedaan. Ze mochten zelfs geen melding maken van het feit dat zo’n procedure in werking was getreden.

Toen het Lagerhuis aanstalten maakte over dit gebruik van de super-injunction te debatteren, poogden de advocaten ook dat te verhinderen. Volgens hen mochten ook de parlementariërs niet over de kwestie debatteren zolang de rechter zich er niet over had uitgelaten.

Dat schoot veel Lagerhuisleden in het verkeerde keelgat. Weliswaar kan het parlement een zaak laten rusten tot de rechter een uitspraak doet maar die keus is aan de parlementariërs zelf, niet aan anderen. Ook stoorden ze zich eraan dat een krant niet kon berichten over een vraag die in het parlement was gesteld.

Vrijdag bond Trafigura plotseling in. The Guardian kreeg een briefje dat ze zich niet langer gehouden hoefde te voelen aan het gerechtelijk bevel. Vasthouden aan de super-injunction was bovendien nutteloos, doordat de vraag van de parlementariër al via Twitter en het satirische blad Private Eye openbaar was geworden.