Zwermleiderschap regeert Nederland

Uw blogger kijkt uit over de Westerschelde. Trouwe, machtige zeearm die nog niet weet dat de Hedwige polder er bij komt. Gisteren te gast geweest bij het aardige programma De Stemming van de Limburgse omroep L1 om met illustrator Ruben L. Oppenheimer over Camiel Eurlings, de files en andere onderwerpen uit het boek te praten.

Nu door de mails en het web gekeken wat er zoal terecht is gekomen van ‘Niemand Regeert’. Veel aardige reacties, vooral na het stimulerende gesprek met Wim Brands in VPRO’s Boeken. Vriendelijke verzoeken nieuwe partijen te helpen oprichten of persoonlijke adviezen te komen geven.

Recensies die begrepen wat ik probeer te zeggen, o.a. op geencommentaar.nl, in BInnenlands Bestuur, De Volkskrant en het VNG Magazine (van de laatste twee geen link beschikbaar).

Ook kritiek. Dat ik geen oplossingen bied voor de bestuurlijke problemen. Het verwijt komt over het algemeen van mensen die het met de analyse niet eens zijn. Ik vind niet dat iedere journalistieke analyse moet eindigen met een oplossing voor het beschreven probleem, maar ik denk wel dat wij burgers allemaal aan de bak moeten om volksvertegenwoordigers constructief op de vingers te kijken.

Bovendien pleit ik voor eerlijke politiek, zeggen wat de gevolgen van je keuzen zijn, plus ‘integer populisme’ in tegenstelling tot de huidige praktijk van verantwoordelijkheden eindeloos wegmasseren in groepsprocessen.

Dat laatste punt leverde interessante kritiek op van Steven de Waal. Hij schrijft dat hij mijn kritiek goeddeels onderschrijft, maar ik kom daarna helaas niet verder dan een ,,nostalgische en rituele oproep tot ‘echt’ leiderschap.” Zelf komt hij na lezing van Jaap van Ginnekens boek ‘De kracht van de zwerm’ tot het antwoord.

Zwermleiderschap is het antwoord. Niet ouderwets hunkeren naar een sterk mannetje dat de troep beschermt, maar oog krijgen voor het collectieve bestuur dat wij Nederlanders ook nu in de crisis samen toepassen.

Elke dag wordt dit zwerm leiderschap in Nederland bevestigd. De crisisaanpak vanuit dit kabinet met een oproep tot ‘meedenken uit de samenleving’ en het instellen van 19 ambtelijke commissies om ‘samen te studeren’, passen hier feilloos in. Ik raad u aan hierin met mij mee te gaan, u zult zien dat u heel veel frustratie over zogenaamd ‘gebrek aan leiderschap’ kwijt raakt en een open oog krijgt voor hoe Nederland werkelijk bestuurd wordt. Kijk de komende maanden ook eens goed naar mevrouw Merkel en haar campagne ‘der Mitte’.

Het klinkt me als muziek in de oren. Sterke leiders zijn snel eng. Het enige is dat we al zo lang polderen en dat we daar nogal wat vraagstukken niet mee oplossen. Daar gaat het boek eigenlijk over.