Werken aan de relaties in de tropenzon

Zes fractievoorzitters zijn deze week in Suriname. Geen snoepreisje, vinden ze. „Alsof wij niet naar het buitenland mogen in deze crisistijd.”

Het begon dit weekend toch een beetje als een snoepreisje. Eerst was er, na de lange vlucht naar Paramaribo, een middagje in het zwembad bij het hotel. Daarna een etentje op de Nederlandse residentie langs de Surinamerivier. En zondag een toeristisch boottochtje over de rivier naar plantage Frederiksdorp en een rondleiding op Fort Nieuw Amsterdam. En dat alles in de brandende Surinaamse tropenzon.

Vanuit de Nederlandse delegatie was er van tevoren al enigszins verontschuldigend gezegd dat het echte officiële programma nu eenmaal pas maandag begint.

Een week nadat coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie een moeizaam bevochten akkoord bereikten over de toekomst van de AOW en de oppositiepartijen daarop harde kritiek uitten, is een deel van de politieke top uit de Nederlandse Tweede Kamer naar Suriname afgereisd. Zeven fractievoorzitters brengen onder leiding van Kamervoorzitter Gerdi Verbeet (PvdA) een werkbezoek aan de voormalige Nederlandse kolonie. Pieter van Geel (CDA), Mariëtte Hamer (PvdA), Mark Rutte (VVD), Femke Halsema (GroenLinks), Arie Slob (ChristenUnie), Alexander Pechtold (D66) en Verbeet vlogen naar Paramaribo. Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren vloog vrijdag al naar de Surinaamse hoofdstad. Zij is zevendedagsadventist en mag volgens haar geloof niet op zaterdag reizen.

Geert Wilders (PVV) en Agnes Kant (SP) zijn niet meegegaan. Agnes Kant zei dat ze andere verplichtingen heeft. Wilders hield het er vorige week op dat hij nooit meegaat „met ordinaire snoepreisjes”. Op het boottochtje naar Frederiksoord ergert Slob zich aan die opstelling: „Als er iemand is die met parlementaire reisjes is meegegaan, dan is het wel Geert Wilders”. Femke Halsema ergerde zich ook aan de kritiek op deze reis: „Alsof wij niet naar het buitenland mogen in deze crisistijd. Dat vind ik wat benepen.”

Ze vindt het eerder opvallend dat sinds de onafhankelijkheid in 1975 niet eerder een reis door de fractievoorzitters naar Suriname is ondernomen: „We hebben ons eigenlijk veel te lang niet geïnteresseerd getoond.” Fractievoorzitters gaan om de twee jaar met elkaar naar het buitenland. Daarbij gaat het om de vier jaar traditioneel naar de Antillen.

De banden aanhalen met de voormalige kolonie. Dat is het voornaamste doel van deze reis. En dat tegen de achtergrond dat aan het einde van het jaar de officiële ontwikkelingsrelatie stopt met Suriname. Ook het feit dat er in mei verkiezingen zijn in Suriname speelt mee tijdens dit bezoek. Want gaat voormalig legerleider Desi Bouterse, tegen wie een proces loopt wegens betrokkenheid bij de ‘Decembermoorden’ uit 1982, met zijn NDP de macht grijpen? Dat is de grote vraag. In de peilingen doet Bouterse het goed en zijn kansen zijn gestegen nadat oud-president Jules Wijdenbosch zich weer bij hem heeft aangesloten. Als Bouterse weer aan de macht komt, al dan niet zelf als president, zal dat de verhouding met Nederland opnieuw onder druk zetten.

Arie Slob haalde zondagochtend de Surinaamse banden aan bij een bezoek aan de kerk van de Evangelische Broedergemeenschap. Hij ontmoette voorganger Carl Breeveld. Die is ook politiek actief met de DOE partij. De ChristenUnie steunt Breeveld, die met een ‘nette partij’ in het parlement wil komen. Hij is bang dat Bouterse weer macht krijgt en Suriname terug in de tijd wordt geworpen.

Een ander diplomatiek probleem vormt Ronnie Brunswijk. Hij is lid van de Assemblee en kan vandaag op het toneel verschijnen, als de fractieleiders het Surinaamse parlement bezoeken. Brunswijk is echter ooit veroordeeld voor drugshandel. De Nederlandse parlementariërs voelen er weinig voor om hem de hand te schudden. De ambassade mijdt hem ook zo veel mogelijk.

Vandaag begint dus het officiële deel van het bezoek. Dan staat behalve het bezoek aan de Nationale Assemblee ook een ontmoeting met president Ronald Venetiaan op het programma.

Maar het is niet alleen Suriname waar de fractievoorzitters de banden mee willen aanhalen. Ze doen dat ook met elkaar. De coalitiepartners Van Geel, Hamer en Slob hebben een zware week achter de rug waarin zij met de bewindslieden van Sociale Zaken, minister Donner en staatssecretaris Klijnsma onderhandelden over de verhoging van de AOW-leeftijd. Dat leidde uiteindelijk tot een akkoord, dat zij volgende week in de Tweede Kamer moeten verdedigen. Als dat tot een goed einde wordt gebracht, wacht een nieuw moeilijk half jaar voor het drietal. Eerst moet Hamer samen met PvdA-leider Bos binnen hun partij de AOW-maatregel verdedigen en zal Hamer de forse kritiek op haar functioneren van de laatste tijd moeten overwinnen. En daarna willen CDA, PvdA en ChristenUnie een begin maken met een groot pakket aan bezuinigingen.

Er speelt nog wel wat meer tussen de fractievoorzitters. Zo botsten Van Geel en Rutte hard tijdens de Algemene Beschouwingen, toen de VVD tegen het kabinet een motie van wantrouwen indiende. Van Geel vond het onbestaanbaar dat de VVD in deze crisistijd het kabinet met dat ultieme middel wilde laten vallen en toonde zich ook wel iets meer dan alleen functioneel boos. Wat gezamenlijk baantjes trekken in het zwembad van Hotel Royal Torarica tijdens de verloren uurtjes van het werkbezoek kan de lucht wellicht een beetje klaren.

Meer foto’s van de Surinamereis: nrc.nl/binnenland