Pillen slikken voor de webcam

ZuidZorg in Veldhoven is pionier met zorg op afstand. „Mensen thuis verheugen zich er op.”

„Goedemiddag, mevrouw. Dit is Maria, van de Zorgcentrale. Hoe gaat het met u?”

De verpleegkundige van ZuidZorg, thuiszorgorganisatie in Veldhoven, kijkt op haar beeldscherm een keurige huiskamer in. De bewoonster, 90 jaar oud, staat voor de webcam. Op verzoek van Maria loopt ze naar de keuken en komt terug met een bekertje water en twee tabletjes: de medicijnen die ze verschillende keren per dag moet innemen. Voor het oog van de camera slikt ze de pillen.

Dit is precies wat Toon van de Looy, manager bij ZuidZorg, wil laten zien: zorg op afstand. Vroeger moest de verpleegkundige zesmaal daags op huisbezoek, om te controleren of de medicijnen werden ingenomen. Want de mevrouw is vergeetachtig, en controle per telefoon werkte niet. Dan vergat ze haar medicijnen én dat de telefoon van de haak lag.

ZuidZorg geldt als pionier in zorg op afstand. Sinds 2005 experimenteert het ermee. Van de Looy telt vijfhonderd gebruikers, voor onder andere medicatieherinnering, hulp bij dagritme, angstopvang. Met sommigen zijn vaste ‘belafspraken’, anderen hebben alleen ‘ongepland contact’. „Van belang is hoe je dit inbedt in de relatie tussen hulpverlener en cliënt. Zíj maken de afspraken. We blijven de klant geregeld bezoeken.”

ZuidZorg, zegt Van de Looy, heeft voldoende budget, maar geeft geen precieze cijfers. De infrastructuur (breedbandnetwerk en huisaansluitingen), organisatorische inbedding en directe hulp kostten „enkele miljoenen”. Hij put uit Europese, nationale en provinciale subsidies, en deelt kosten met projectpartners. Hij zoekt samenwerking met andere aanbieders van diensten op afstand, zoals gemeenten. Dat vergroot de gebruikswaarde van de infrastructuur en drukt de kosten.

Voor gebruikers die recht hebben op thuiszorg is het gebruik gratis – afhankelijk van de afgenomen diensten. Voor anderen schat Van de Looy de kosten op 25 tot 50 euro per maand.

De opbrengsten kan ZuidZorg niet kwantificeren. „Het is moeilijk de waarde uit te leggen van beeld bij communicatie”, zegt Van de Looy. „Mensen verheugen zich erop, zitten dagelijks op het contact te wachten.”

ZuidZorg krijgt veel bekijks. Overheden, collega’s, andere belangstellenden. „We doen hier heel veel kennis en ervaring op waarvan iedereen profiteert.”

Of de feitelijke kosten tegen de baten opwegen, is onduidelijk. Op casusniveau is het aantoonbaar, zegt hij. „Als je door zorg op afstand drie bezoeken per dag minder aflegt, verdien je een uur terug. Dat levert per maand 1.800 euro op. Houd je mensen een jaar langer thuis, dan scheelt dat al gauw 25.000 euro.”