Pakistan begint grondoffensief na aanslagen

De Pakistaanse strijdkrachten zijn in het offensief gegaan tegen Talibaan en Al-Qaeda in Zuid-Waziristan. Alle partijen melden successen.

Vier maanden heeft Pakistan geaarzeld. Maar na een golf van terreuraanslagen in de afgelopen twee weken tegen leger en politie hebben de strijdkrachten eindelijk het al in juni aangekondigde grondoffensief ontketend tegen een van de belangrijkste bolwerken van de Pakistaanse Talibaan en Al-Qaeda.

Terwijl F-16-gevechtsvliegtuigen en zware artillerie stellingen van de opstandelingen bestookten, trokken zo’n 28.000 Pakistaanse militairen zaterdag vanuit drie richtingen de onherbergzame regio Zuid-Waziristan binnen. Volgens de eerste berichten stuitten ze op hevig verzet – maar dat is moeilijk te verifiëren omdat buitenlandse journalisten er niet worden toegelaten en er zich maar heel weinig Pakistaanse journalisten bevinden.

Het leger zegt nu delen aan de randen van het gebied onder controle te hebben en zich voor te bereiden om verder de bergen in te trekken. Stammen maken van oudsher de dienst uit in Zuid-Waziristan, net als in andere tribale gebieden langs de grens met Afghanistan. De overheid heeft er nauwelijks gezag. Opstandelingen hadden de afgelopen jaren vrij spel: ze gebruikten de regio als uitvalsbasis voor terreuraanslagen elders in het land en in Afghanistan.

Ze hebben zich uitgebreid op het offensief kunnen voorbereiden door mijnen te leggen en in de bergen schuilplaatsen te bouwen. Daar kunnen ze zich verschansen tot de winter invalt, mogelijk al binnen een maand. Het leger, dat opgeleid is voor een traditionele grondoorlog en niet om een guerrilla het hoofd te bieden, zal dan kwetsbaar zijn en niet veel meer kunnen uitrichten.

Vandaag bestookte de Pakistaanse luchtmacht voor de derde achtereenvolgende dag doelen in plaatsen die in handen van de Talibaan zijn, zoals Kotkai, Makeen en Ladha. Terwijl de troepen oprukten, probeerden vluchtelingen het gebied te verlaten.

Volgens de Verenigde Naties hebben ruim tachtigduizend vluchtelingen de afgelopen weken al een goed heenkomen gezocht. Veel inwoners van Zuid-Waziristan, dat een totale bevolking heeft van naar schatting 500.000 mensen, wonen alleen in de zomer in het gebied. Ze zijn gewend in de winter naar lagergelegen streken te trekken.

De afgelopen jaren heeft Pakistan al verscheidene vergeefse pogingen gedaan om de regio onder controle te krijgen.

Vervolg Pakistan: pagina 5

Pakistan en Talibaan melden allebei successen

De Verenigde Staten hebben er de afgelopen maanden sterk bij Islamabad op aangedrongen de naar schatting 10.000 strijders van Talibaan en Al-Qaeda die zich er ophouden alsnog met grote militaire overmacht aan te pakken. Ook zouden er buitenlanders onder de opstandelingen zijn, met name zo’n 1.500 zeer gevreesde Oezbeken.

De Amerikanen hebben er zelf met onbemande vliegtuigjes van de CIA luchtaanvallen uitgevoerd op kopstukken van de Talibaan. Zo wisten ze in augustus de leider van de Pakistaanse Talibaan, Baitullah Mehsud, te doden. Maar diens dood leidde niet tot een merkbare verzwakking van de Talibaan. Na een korte opvolgingsstrijd nam zijn neef Hakimullah de leiding over. Met een reeks aanslagen, waaronder een gewaagde aanval op het hoofdkwartier van het Pakistaanse leger in Rawalpindi, vorige week zaterdag, toonden de opstandelingen hun kracht en hun vermogen de Pakistaanse staat in het hart te treffen.

Beide partijen meldden de afgelopen dagen successen uit Zuid-Waziristan. Het leger zegt voor de derde dag op te trekken en zeker zestig opstandelingen gedood en vijf manschappen verloren te hebben. De Talibaan op hun beurt zeggen het leger „zware verliezen” toegebracht te hebben en de militairen te verhinderen hun bases te verlaten.

Het leger zegt een aantal bases opgezet te hebben langs de poreuze grens met Afghanistan, om te proberen de opstandelingen in te sluiten. Maar in het verleden is vaak gebleken dat die grens eigenlijk niet af te sluiten valt.

De Amerikaanse generaal David Petraeus, het bevel voert over alle Amerikaanse militaire activiteiten in het Midden-Oosten, Afghanistan en Pakistan, voerde vandaag in Islamabad gesprekken met hoge Pakistaanse functionarissen. Ook de invloedrijke Democratische senator John Kerry, voorzitter van de commissie voor internationale betrekkingen, sprak daar vandaag met politieke en militaire leiders. Kerry probeerde spanningen weg te nemen die voortkomen uit het besluit van president Obama, afgelopen donderdag, een omstreden hulppakket voor Pakistan goed te keuren.

Dat pakket voorziet in een verdrievoudiging van de Amerikaanse financiële hulp aan Pakistan, tot 7,5 miljard dollar over vijf jaar. Maar de voorwaarden die Washington eraan verbonden heeft betekenen volgens sommigen in Pakistan, onder wie legerleider Kayani, een inbreuk op de Pakistaanse soevereiniteit. Zo bepaalt de Amerikaanse wet die de hulp regelt dat het geld gebruikt moet worden om scholen te bouwen, vrouwengroepen te steunen en de politie te moderniseren. En als Pakistan de extremisten in eigen land niet bestrijdt kan de hulp stopgezet worden. Volgens Kerry moet de hulp uitsluitend gezien worden als „werkelijk teken van vriendschap voor het Pakistaanse volk”.

Aanklikbare kaart: nrc.nl/pakistan